Kościerzyna — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Kościerzynie (po niemiecku Berent) leżał przy dzisiejszej ulicy 8 Marca i przetrwał do końca drugiej wojny światowej. Eitelfriedrich May, opierając się na dawnej księdze kościelnej Kościerzyny, podaje, że nowy cmentarz ewangelicki w Szydlicach poświęcono 26 marca 1826 roku. Szydlice nie należały wtedy jeszcze do Kościerzyny. Tego samego dnia odbył się tam pierwszy pogrzeb. Ta sama księga notuje, że podczas epidemii cholery w latach 1848–1849 zmarło w niewielkiej gminie ewangelickiej Kościerzyny 40 osób. Wpis z 10 czerwca 1806 roku mówi o nieznanym czeladniku garncarskim, którego znaleziono zabitego przy drodze z Kościerzyny do Bytowa i pochowano na starym cmentarzu ewangelickim. Po wojnie teren przekształcono w park, a z jego obszaru ekshumowano 236 żołnierzy Wehrmachtu. W 1890 roku statystyka Agathona Harnocha wymienia z nazwy cmentarze parafii kościerskiej — w samej Kościerzynie, w Dobrogoszczy, w Wielkim i Nowym Klinczu, w Pucu oraz w Małym Podlesiu. O położeniu cmentarza mówi relacja dwóch mieszkańców Kościerzyny, zapisana na Pomorskim Forum Eksploracyjnym w marcu 2012 roku. Cmentarz był spory i mieścił się w czworoboku ulic Kasztanowej, 8 Marca, Piechowskiego i dzielnicy Szydlice. Stała na nim kaplica, rozebrana zaraz po wojnie; pomniki i ogrodzenie zniknęły około lat siedemdziesiątych, a teren zamieniono w park miejski, gdzie po latach ustawiono kamień pamiątkowy. Jeden z rozmówców, kościerzanin, bawił się tam jako dziecko i wspomina, że w tym sa…