Nowy Klincz — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Nowym Klinczu (po niemiecku Neu Klinsch, po kaszubsku Nowi Klińcz) leży poza wsią, na wzgórzu w lesie; Hinc, który opisał cmentarz z autopsji, zalicza go z powierzchnią 0,20 hektara do większych. Otacza go prostokątny wał kamienny, mocno nadszarpnięty; widoczna jest jeszcze droga, którą tu dochodzono. Zachowało się około dwudziestu pięciu grobów, przeważnie bez krzyży i tablic, oraz sześć napisów, z czego dwa wygrawerowane na krzyżach. Hinc ocenia, że stan cmentarza świadczy o grabieży na dużą skalę — jej najwyraźniejszym śladem są wykopane doły. W pamięci niektórych mieszkańców nekropolia pozostała zadbana: miała wyższe ogrodzenie porośnięte roślinami skalnymi, na grobach dzieci stały porcelanowe aniołki i rosło tu wiele kwiatów. Teren bywa zaniedbany, ale od 2021 roku porządkuje go i upamiętnia miejscowe stowarzyszenie kaszubskie, które w Wielki Piątek kładzie na grobach białe róże. Cmentarz jest jednym z szesnastu cmentarzy ewangelickich, które wykaz gminy Kościerzyna notuje na swoim terenie. Hinc datuje cmentarz na 1793 rok na podstawie dokumentu, który przetrwał do dziś, i wnioskuje z niego, że założono go początkowo dla sąsiedniego Małego Klincza, a później służył także mieszkańcom Nowego Klincza. Gminna ewidencja zabytków datuje cmentarz na pierwszą połowę XIX wieku. W 1826 roku założono szkołę dla dzieci z Małego i Nowego Klincza oraz Puca i od tego roku prowadzono w niej księgę szkolną. Nauczyciel notował w niej nie tylko liczby uczniów wedłu…