Nowa Kiszewa — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Nowa Kiszewa (po niemiecku Neu Kischau, od 25 czerwca 1942 roku Neukischau) leży nad Wierzycą, w dawnym powiecie kościerskim (Kreis Berent) w rejencji gdańskiej, w prowincji Prusy Zachodnie. Urząd stanu cywilnego i okręg administracyjny miała w Niedamowie. Okolica jest rdzennie kaszubska i katolicka, ale sama wieś była wyznaniowo mieszana i przez to nietypowa. Katolicy należeli do parafii w Starej Kiszewie (Alt Kischau), ewangelicy — niemieccy koloniści — do parafii (Kirchspiel) w Nowych Polaszkach (Neu Paleschken). 📌 We wsi działała szkoła ewangelicka. Mieszkańców liczono tu 269 w 1905 roku i 283 w spisie z 1 grudnia 1910 roku. Własnego kościoła ani kaplicy ewangelickiej wieś nie miała — jedynym obiektem tej wspólnoty jest cmentarz, datowany na pierwszą połowę XIX wieku, a według części źródeł na pierwszą ćwierć tego stulecia; ujęto go w wykazie cmentarzy ewangelickich gminy Kościerzyna. 🟡 Losy nekropolii po 1945 roku i jej dzisiejszy stan nie zostały udokumentowane w dostępnych źródłach. 📌 Cmentarz wznosi się wysoko nad rzeką Wierzycą i ma kształt wąskiego, długiego prostokąta o powierzchni 0,13 hektara. Ogrodzenie w postaci wału kamiennego zachowało się tylko częściowo; po którejś z dawniejszych renowacji został płot siatkowy, dziś również poważnie zniszczony. Naliczono około trzydziestu sześciu grobów osób dorosłych i około trzech dziecięcych. 📌 Najcenniejsze są tutaj licznie zachowane żeliwne krzyże — rzecz na tych cmentarzach rzadka, bo metal po wojnie zwykle szedł n…