Wielki Klincz — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Wielki Klincz (po niemiecku Groß Klinsch, od 1942 roku Großklinsch) leżał przed 1945 rokiem w powiecie kościerskim (Kreis Berent). To rdzennie kaszubska, katolicka wieś i dawne gniazdo szlacheckiego rodu Klińskich herbu Jonasz. 📌 Warstwa ewangelicka jest tu wtórna i przyszła z decyzji urzędu: w okresie pruskim rząd przejął tutejszy majątek i osadził na nim niemieckich kolonistów, protestantów. Meyers notuje Groß Klinsch jako wieś z majątkiem, liczącą około 1905 roku 601 mieszkańców. 🟡 Pierwszy spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, odnotował natomiast tylko 112 mieszkańców, w tym 46 wyznania ewangelickiego; narodowość polską podały 73 osoby, niemiecką trzydzieści dziewięć. Pięciokrotna różnica wobec 1905 roku wskazuje, że odczyt z 1921 roku dotyczy węższej jednostki niż cała wieś, więc nie można go brać za obraz całości. 🟡 Sporna jest też przynależność parafialna: jedno źródło wskazuje parafię ewangelicką w Kościerzynie, gdzie kościół poświęcono 18 kwietnia 1894 roku i gdzie służył do 1945 roku, a odczyt ze spisu z 1910 roku — parafię w Wielkim Podlesiu. Katolicy do 1970 roku należeli prawdopodobnie do Kościerzyny; samodzielną parafię rzymskokatolicką Świętej Rodziny erygowano tu dopiero 25 października 1970 roku. 📌 Datę założenia cmentarza podaje gminna ewidencja zabytków: 1783 rok. To ta sama data co w sąsiednim Nowym Klińczu i w Pucu — trzy cmentarze tej okolicy założono w jednym roku, co dobrze pasuje do fali pruskiego osadnictwa po pierwszym rozbiorze. 🟡 Odrę…