Po Trójcy Świętej · tydzień 23 · kolor: zielony
Rok powstania
1783
Czy aktywny dziś
Nie / zniszczony / nieużywany
Powiat
kościerski
Typ
Cmentarz
Denominacja
ewangelicka

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki w Wielkim Klinczu leży przy drodze wyjazdowej na Mały Klincz i Kościerzynę, na lekkim wzniesieniu, i zajmuje 0,22 hektara. Datę jego założenia poświadcza dokument. Działka należała pierwotnie do pobliskiego młyna; wydzielono ją na nekropolię aktem z 3 grudnia 1783 roku, którego odpis Tomasz Hinc zamieszcza w aneksie. Inicjatorem był Gottfried Lietfass, założyciel zboru protestanckiego w Kościerzynie. Tę samą datę — 1783 rok — podaje gminna ewidencja zabytków, podobnie jak przy cmentarzu w Pucu; gminny wykaz cmentarzy ewangelickich przypisuje ją także sąsiedniemu Nowemu Klinczowi, który ewidencja datuje na pierwszą połowę XIX wieku. Według wykazu trzy cmentarze tej okolicy założono zatem w jednym i tym samym roku 1783. Wielki Klincz (po niemiecku Groß Klinsch, od 1942 roku Großklinsch) leżał do 1920 roku w powiecie kościerskim (Kreis Berent). To rdzennie kaszubska, katolicka wieś, wymieniona po raz pierwszy w rejestrze dziesięcin biskupich z lat 1402–1409 i wiązana z gniazdem szlacheckiego rodu Klińskich herbu Jonasz. W 1570 roku jej posiadaczem był Węglikowski, w 1766 — Ignacy Węglikowski, sędzia ziemski człuchowski. Protokół graniczny z 1702 roku między Wielkim Klinczem a Małym Podlesiem, przytaczany przez Hermanna Schucha, wskazywał górę przy drodze między tymi wsiami jako miejsce, gdzie dawny właściciel Wielkiego Klincza, pan Węglikowski, miał niegdyś kazać palić czarownice. Schuch przywołuje tę wzmiankę jako świadectwo, że szlachta sprawowała dawniej…

Źródła zewnętrzne

  • Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
  • Cmentarze ewangelickie — Gmina Kościerzyna — audyt workflow
  • Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, spis powszechny z 1 XII 1910, Provinz Westpreußen, Kreis Berent — źródło drukowane
  • Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej, t. XI: Województwo pomorskie, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 1926 (spis z 30 IX 1921) — źródło drukowane
  • Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs — źródło drukowane
  • T. Hinc, „Zapomniane cmentarze ewangelickie na terenie gminy Kościerzyna”, Kościerzyna 2010 — monografia
  • „Cmentarze ewangelickie”, wykaz gminnej ewidencji zabytków, Urząd Gminy Kościerzyna — ewidencja
  • A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 456 — źródło drukowane
  • Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 14, pozycja 126 — źródło drukowane
  • H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 81, 87, 89 — źródło drukowane
  • H. Schuch, „Die Zustände der Landbevölkerung im Kreise Berent am Schlusse der polnischen Herrschaft 1772”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins”, z. 15 (1886), s. 81 — źródło drukowane
  • „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 44 — źródło drukowane

Połączone źródła: koscioly_json

Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.

Wpisz słowo lub temat, który Cię interesuje: