Pużyce — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Pużyce (niemieckie Pusitz) to kaszubska wieś w gminie Łęczyce, wtopiona w kompleks Lasów Lęborskich; pierwsza wzmianka o niej pochodzi z 1356 roku, gdy komtur gdański Sweder von Pelland nadał Dobroszowi i Kirstaninowi wieś Pusicz obejmującą pięćdziesiąt włók wraz z sołectwem. Kościoła ani kaplicy nigdy tu nie było — spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, który naliczył w Pużycach 123 ewangelików i ani jednego katolika, przypisuje ich do parafii ewangelickiej w Brzeźnie Lęborskim, tam też był urząd stanu cywilnego, a obwód urzędowy miał siedzibę w Świetlinie. Zmarłych chowano na miejscu. Cmentarz założono w drugiej połowie dziewiętnastego wieku, w południowo-wschodniej części wsi, przy drodze dojazdowej do fermy krów mlecznych. Jeszcze u schyłku tego stulecia mówiono tu po kaszubsku. Tetzner, spisując mowę Słowińców i Kaszubów nadłebskich, wymienił Pużyce wśród wsi, w których można było spotkać starych ludzi rozumiejących ten język, i przy niemieckim Pusitz postawił polską formę nazwy. Dziś cmentarz jest silnie zarośnięty i zdewastowany. Zachowały się kamienne ramy mogił, płyty nagrobne, cokoły po krzyżach i fragment steli, a w części zachodniej wciąż czytelny jest ślad alejki; założenie ma kształt nieregularny, a po ogrodzeniu nie został żaden ślad. Na obrzeżu przetrwał szpaler brzóz i kilka dębów. Nieliczne inskrypcje dają się jeszcze odczytać — wśród nich Idy Freese z domu Dezelste (1875–1937), Hermanna Herbona (1861–1935) i jego żony Evy z domu Weiß (1865–1932) oraz Augu…