Kobysewo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Dawny cmentarz ewangelicko-augsburski w Kobysewie w gminie Przodkowo, w powiecie kartuskim, datowany jest na drugą połowę XIX wieku. Ujęto go w krajowej ewidencji zabytków na podstawie karty z 30 października 1985 roku; do rejestru zabytków nie trafił. Ewidencja nie odnotowuje w Kobysewie ani kościoła, ani kaplicy ewangelickiej — zmarłych chowano tu, a na nabożeństwa jeżdżono do Kartuz, bo do tamtejszej parafii ewangelickiej wieś, wymieniana wówczas jako „Kobissau”, należała jeszcze w 1910 roku. 📌 Liczby z tej wsi mówią coś, czego nie widać w innych. W 1865 roku Słownik geograficzny naliczył tu 141 katolików i 56 ewangelików. W spisie z 1 grudnia 1910 roku wieś miała już 482 mieszkańców, z czego 410 wyznania ewangelickiego, a po niemiecku mówiło 412 osób. 🟡 Siedmiokrotny wzrost liczby ewangelików w ciągu czterdziestu pięciu lat jest przy kolonizacji możliwy, ale zaskakuje — warto go potwierdzić. Po 1920 roku obraz zmienił się raz jeszcze. Pierwszy spis Rzeczypospolitej, z 30 września 1921 roku, odnotował w Kobysewie 421 mieszkańców, w tym 290 wyznania ewangelickiego — ale narodowość polską zadeklarowało 413 osób, a niemiecką tylko osiem. ⚠ Zestawienie trzeba czytać ostrożnie: spis z 1910 roku pytał o język ojczysty, spis z 1921 o narodowość i wyznanie, a i samych ewangelików ubyło w tym czasie o sto dwadzieścia. Sam cmentarz leży na terenie zalesionym, poza zwartą zabudową wsi. Układ kompozycyjny się nie zachował, teren porastają samosiewy, a nagrobki są zdewastowane. Powi…