Olszanka — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Olszanka, po kaszubsku Olszônkô, była wsią włościańską dawnego starostwa skarszewskiego. 📌 *Słownik geograficzny* podaje rzecz godną uwagi: w 1772 roku wszyscy tutejsi osadnicy — sześciu gburów i siedmiu zagrodników — byli ewangelikami. Uwłaszczenie przyszło w 1819 roku, a w 1868 roku wieś liczyła 164 mieszkańców wyznania ewangelickiego. Spis z 1 grudnia 1910 roku wykazał 239 mieszkańców, z czego 232 ewangelików, a niemiecki jako język ojczysty podali wszyscy. Byli to luteranie i ewangelicy unijni Kościoła staropruskiego; mennonici, z którymi bywają myleni, osiedlali się na Żuławach, a nie na Kaszubach i Wyżynie Gdańskiej. Własnego kościoła ani kaplicy wieś nie miała — tylko cmentarz. 🟡 Przynależność parafialna podawana jest rozbieżnie: *Słownik geograficzny* wskazuje Skarszewy, i to zarówno dla ewangelików, jak i dla katolików, a spis z 1910 roku — Nowy Wiec. Administracyjnie Olszanka należała do 1920 roku do Kreis Berent w Prusach Zachodnich. W latach 1920–1939 znalazła się w granicach Drugiej Rzeczypospolitej — ⚠ nie Wolnego Miasta Gdańska — a w latach 1939–1945 w Reichsgau Danzig-Westpreußen. Po 1945 roku ludność niemiecką wysiedlono, a cmentarz opuszczono. 🔴 Zapisano, że jest dziś wpisany do rejestru zabytków; żadne z przywołanych źródeł tego nie potwierdza. *Źródła: Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910); Słownik geograficzny K…