Smarzewo — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Obiektem jest grobowiec rodzinny dawnych właścicieli majątku. Po 1945 roku majątek znacjonalizowano, a dwór rozebrano; zachowały się piwnice dworu, łącznika i oficyny z połowy XIX wieku, wpisane do rejestru zabytków pod numerem A-862 dnia 25 kwietnia 1977 roku. W wyciągu z wojewódzkiej ewidencji zabytków dla gminy Smętowo Graniczne grobowca nie wymieniono; przy Smarzewie figurują park podworski oraz piwnice dworu. Smarzewo, od 19 stycznia 1915 roku po niemiecku Kriesfelde (wcześniej urzędowo Smarzewo, w 1868 roku Smarszewo), leży na wschodnim, nadwiślańskim krańcu Kociewia, w dzisiejszej gminie Smętowo Graniczne. Przed 1920 rokiem należało do powiatu kwidzyńskiego (Kreis Marienwerder) w rejencji kwidzyńskiej, w prowincji Prusy Zachodnie, a w latach 1920–1939 leżało tuż przy granicy polsko-niemieckiej. Wizytacja archidiakonatu pomorskiego z 1583 roku, przeprowadzona za biskupa włocławskiego Hieronima Rozrażewskiego, zastała w Smarzewie dziewięciu osiadłych poddanych. Wizytacja odnotowała też, że poddani winni są kościołowi daninę, ale nie wiedziano, ile miar. Kościołem tym była fara świętego Jana Chrzciciela w Pieniążkowie, murowana i wtedy bliska zawalenia. Z powodu zniszczenia świątyni nie przechowywano w niej ani Najświętszego Sakramentu, ani chrzcielnicy, a opiekę nad nią sprawował Szymon, proboszcz z Lalków. Kolejna wizytacja, po poświęceniu w 1593 roku nowego, ceglanego kościoła, zapisała Smarzewo jako dobra Krzysztofa Konopackiego, z dziewięcioma osiadłymi poddanymi i…