Starogard Gdański — cmentarz ewangelicki
Preußisch Stargard
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- starogardzki
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Dawny cmentarz ewangelicki w Starogardzie Gdańskim, po niemiecku *Preußisch Stargard*, leży przy ulicy Owidzkiej i pod tym adresem wymienia go wojewódzka ewidencja zabytków miasta, pod pozycją 158. Według „Berenter Kreisbote” z grudnia 2012 roku cmentarz miał dwie części. Starsza leżała na stoku wzgórza na południe od ulicy Owidzkiej, nowsza 100 metrów dalej od miasta, po stronie północnej. Nowsza część graniczyła od północy z torami bocznicy do młyna Wiechertów. Służył miejskiej parafii ewangelickiej — w tabelach spisowych Starogard figuruje jako siedziba zarówno ewangelickiego, jak i katolickiego kościoła parafialnego. Dzieje starogardzkich świątyń splatają się tak ciasno, że łatwo je pomylić, a rozdziela je dopiero zestawienie źródeł. Farą był kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny, przemianowany później na świętego Mateusza. Około 1568 roku magistrat kupił go od ówczesnego proboszcza nazwiskiem Mangolth za pięćdziesiąt grzywien ze składki zebranej wśród mieszczan; odtąd kościół służył ewangelikom. Jak daleko w przeszłość sięgały korzenie tej wspólnoty, pokazuje protokół wizytacji biskupa Hieronima Rozrażewskiego. W 1583 roku wizytator zastał w Starogardzie dwa kościoły — murowany w mieście, w dobrym stanie, i drugi za murami, pod wezwaniem świętego Jerzego — a przy obu duchownych ewangelickich: *Ad utramque haeretici resident, ante civitatem Polonus […] in civitate Germanus*, czyli „przy obu rezydują heretycy: przed miastem Polak, w mieście Niemiec”. Dwie świąty…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Kwerenda własna atlasu — kwerenda własna
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
- cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- Cmentarz ewangelicki — Kociewie24.eu — kwerenda workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Preußisch Stargard — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen", Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 462 — źródło drukowane
- „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku” 1957, nr 3, poz. 39, s. 34 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 45 — źródło drukowane
- D. Abramowicz, „Jakieś groby tu były…”, „Dziennik Bałtycki”, 23 sierpnia 2013 roku, przekład niemiecki: „Berenter Kreisbote” nr 17 (2013), s. 16 — źródło drukowane
- „Berenter Kreisbote” nr 16 (2012), s. 12–13 — źródło drukowane
- „Deutsche Zeitung”, 9 listopada 1905 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.