Graniczna Wieś — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Graniczna Wieś, po niemiecku Grenzdorf, po kaszubsku Grônicznô Wies, leży na Wyżynie Gdańskiej, w dawnym powiecie gdańskim wyżynnym (Kreis Danziger Höhe). Do 1920 roku należała do prowincji Prusy Zachodnie w rejencji gdańskiej, a w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, tuż przy granicy z polskim powiatem kościerskim. Nazwa niczego nie ukrywa: to była wieś graniczna. Ewangelicy stanowili tu większość od dawna, a z czasem niemal całą wieś. Słownik geograficzny zapisał stan z około 1789 roku: 33 domy i 249 mieszkańców, z tego 185 ewangelików i 64 katolików, przy czym katolicy należeli wówczas do parafii w Prągowie. Sto lat później proporcja przechyliła się jeszcze mocniej — pruski spis z 1 grudnia 1885 roku naliczył 397 mieszkańców, wśród nich 386 ewangelików i już tylko 11 katolików (strona 22, wiersz 12). Ewangelicy podlegali parafii w Schöneck, dziś Skarszewach; Harnoch podaje, że cały jej okręg liczył 6 403 dusze i osiem cmentarzy ewangelickich. Nie byli mennonitami — to pogranicze katolicko-ewangelickie Kaszub, a nie Żuławy, gdzie mennonici się osiedlali. Własnego kościoła ewangelicy nie mieli. Zostały po nich dwa cmentarze: jeden przy ulicy Jarzębinowej, drugi przy Pruskiej Karczmie; nekropolia figuruje w gminnej ewidencji zabytków gminy Trąbki Wielkie pod pozycją 57. Nowszy czas dopisał do tej nazwy ciemny rozdział: w czasie drugiej wojny światowej w Grenzdorfie działał niemiecki obóz dla Polaków i Kaszubów. 🟡 Źródło, na którym opiera się ta wiadomość, nie precyzu…