Folwark — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Folwark, po niemiecku Vorwerk, leży na wyżynie Powiśla, w dawnym powiecie morąskim w rejencji królewieckiej, w prowincji Prusy Wschodnie. Gminna ewidencja zabytków lokuje go około dwustu metrów na wschód od zabudowań wsi, po północnej stronie szosy na Przezmark; zajmuje trzydzieści pięć arów i pochodzi z drugiej połowy XIX wieku. Po 1945 roku, wraz z wysiedleniem ludności niemieckiej, cmentarz porzucono; dziś jest nieużytkiem. Gminny program opieki nad zabytkami gminy Stary Dzierzgoń na lata 2012–2015 wymienia go w gminnej ewidencji zabytków jako cmentarz ewangelicki. W źródłach nie znaleziono we wsi kościoła ani kaplicy. W pobliskim Starym Dzierzgoniu, po niemiecku Alt Christburg, od 1591 roku działała parafia luterańska. Tamtejszy kościół pochodzi z XIV wieku, a jego istnienie poświadcza już dokument lokacyjny wsi, wystawiony w 1312 roku przez komtura dzierzgońskiego Güntera von Arnstein. W Starym Dzierzgoniu patronat nad kościołem należał do króla. Adolf Boetticher opisał go jako świątynię ewangelicką, która przed Reformacją należała do archiprezbiteratu dzierzgońskiego. W tym samym opisie Boetticher podaje, że kościół był ceglany, z wieżą o kilku rozczłonkowanych kondygnacjach i ze wschodnim szczytem schodkowym o pięciu blendach ostrołukowych. Agathon Harnoch odnotowuje, że ewangeliccy mieszkańcy Dzierzgonia, leżącego w Prusach Królewskich, jeździli do Starego Dzierzgonia, w Księstwie Pruskim, aby przystąpić do Wieczerzy Pańskiej. Kościół spłonął w 1945 roku i stał pote…