Grzmiąca — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Grzmiąca, po niemiecku Gramenz, leżała w dawnym powiecie bytowskim, w prowincji Pomorze, w rejencji koszalińskiej. 🟡 Powtarzane przy tym powiecie zdanie, jakoby od 1938 roku należał on do rejencji kwidzyńskiej, budzi wątpliwość: rejencja kwidzyńska nie wchodziła w skład prowincji Pomorze, a sąsiednie wpisy tego samego powiatu podają samą rejencję koszalińską. 📌 To ziemia Kaszubów ewangelickich — wspólnoty, która nie mieści się ani w obrazie katolickich Kaszub, ani niemieckiego luteranizmu. Wieś jest średniowieczna, a jej polska nazwa równie stara jak niemiecka: sprawozdanie z wizytacji okręgu bytowskiego z 1437 roku zapisuje ją jako „Oremetitcz, po polsku Grzmyca, po niemiecku Gramenz”. Ten sam inwentarz z 1437 roku liczy tu osiemnaście włók czynszowych — z każdej po marce i dwie kury, do tego szarwarki przy sianokosach — dwie włóki puste, młyn płacący dwie lekkie marki i cztery ogrody, z których dawano po korcu żyta, jęczmienia i owsa, choć wszystkie stały wtedy puste. Dwa wieki później było gorzej. Opis z 1658 roku notuje: przedtem był tu sołtys, pięciu gburów i jeden ogrodnik, ale sołectwo jest całkiem zrujnowane, zostało jedno gospodarstwo chłopskie, ogrodnik służy piechotą, a czterej gburowie mają wspólnie jednego konia, dziesięć wołów i siedem krów. W 1782 roku wieś wzmiankowano jako domenalną, należącą do dawnego urzędu królewskiego w Bytowie: był tu wolny sołtys, pięć gospodarstw chłopskich, dwaj zagrodnicy, luterański nauczyciel i dziesięć dymów. Jeszcze w XIX wiek…