Niezabyszewo — cmentarz przy drodze do Sierzna (ewangelicki)
Damsdorf
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- bytowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Niezabyszewo, po niemiecku Damsdorf, wzmiankowane od 1387 roku, leżało w dawnym powiecie bytowskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Wieś miała dwa cmentarze ewangelickie. Większy z nich leży w południowo-wschodniej części wsi, przy drodze do Sierzna, wśród lasu; od zachodu sąsiaduje z gospodarstwem. Założono go w połowie XIX wieku na planie czworoboku, o powierzchni blisko pół hektara, i otoczono murem z dużych kamieni polnych; dawne wejście prowadziło od drogi, w południowym narożniku. Cmentarz widnieje już na niemieckiej mapie topograficznej z 1877 roku. Chowano na nim jeszcze w latach międzywojennych: zachowane kamienie noszą daty od 1921 do 1932 roku — stoją tu stele dożywotnika Friedricha Onascha (1852–1927) i jego żony Marie z domu Manske (1855–1921), Johanny Moseck (1849–1932) i Emmy Schütz (1891–1932), a także krzyż z żeliwną tablicą kowala Emila Grotha i jego żony Olgi. Drugi, znacznie mniejszy cmentarz leży około dwóch kilometrów na północny wschód od wsi, poniżej szosy do Bytowa, i opisano go osobno. Inwentarz zabytków z 1938 roku wymienia go obok starego placu kościelnego z cmentarzem w północno-zachodnim narożniku nawsia, przy dzisiejszym kościele katolickim. Gminna ewidencja zabytków wymienia w Niezabyszewie cztery cmentarze: dwa dawne ewangelickie — większy na działce 281 i mały na działce 207/7 — oraz parafialny na działce 168 i przykościelny na działce 248. Po objęciu ziemi bytowskiej przez Brandenburgię dzieliła się ona na sześć parafii, a Dams…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Parafia ewangelicka — Niezabyszewo / Damsdorf — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. VII, hasło „Niezabyszewo” — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Butow — źródło drukowane
- Wspomnienia pastora Johannesa Hoheisela, oprac. J. von Rymon Lipinski, niezabyszewo.com — źródło pamiętnikarskie
- G. Bronisch, W. Ohle, H. Teichmüller, „Kreis Bütow” (Die Kunst- und Kulturdenkmäler der Provinz Pommern, t. 1), Stettin 1938 — ⚠ druk z okresu narodowosocjalistycznego, cytowany wyłącznie w warstwie inwentarzowej — inwentarz zabytków
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005), streszczenie księgi G20b (wizytacja 1686–1687) — repertorium archiwalne
- „Documenta quae exstant de cultu religionis catholicae in districtibus Buetoviensi et Leoburgensi saeculo XVII restituto”, zebrał P. Panske, Fontes Towarzystwa Naukowego w Toruniu XV, Toruń 1907–1911 — edycja źródłowa
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- J. Siebke, „Die Gegenreformation im Lande Bütow”, rozprawa doktorska, Uniwersytet w Greifswaldzie, obrona 12 lipca 1939, druk Greifswald (⚠ warstwa faktograficzna oparta na archiwaliach i sprawdzalna; wykładnia „niemiecki = ewangelicki” to program z 1939 roku) — rozprawa naukowa
- Karta cmentarza w ewidencji konserwatorskiej, Niezabyszewo, oprac. Henryk Grecki, 1993 (NID 692386) — ewidencja konserwatorska
- Messtischblatt 1870 Bütow, 1:25 000, 1877 — mapa
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 72 (1940), Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern (PPN1903044340) — urzędowy organ konsystorza
- „Kirchliches Amtsblatt der Kirchenprovinz Pommern”, rocznik 1932 — urzędowy organ konsystorza
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 1055 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1054–1055 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 39 — źródło drukowane
- Gminny program opieki nad zabytkami gminy Bytów na lata 2019–2022, uchwała nr IV/25/2019 Rady Miejskiej w Bytowie z dnia 23 stycznia 2019 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2019, poz. 747, s. 58 — program opieki nad zabytkami
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.