Żelkowo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Żelkowo — po niemiecku Wendisch Silkow, a w latach 1937–1945 Schwerinshöhe — było wsią ewangelicką w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze. Przydomek „Wendisch” wskazuje na słowiańskie korzenie osady: leży w rejonie Słowińców, luterańskiej grupy pomorskiej znad Łebska i Gardna, a jej macierzysta parafia w Gardnie Wielkiej należała do rdzenia obszaru słowińskiego, gdzie jeszcze w XIX wieku rozbrzmiewały kazania i pieśni w mowie słowińsko-kaszubskiej. 📌 Dzieje kościelne wsi to powolne usamodzielnianie się. Do 1820 roku Żelkowo było filiałem Gardny Wielkiej, w 1820 uzyskało własną gminę, w 1891 wikariat, a w 1899 pełną samodzielność. Granitowy, neogotycki kościół ewangelicki poświęcono 29 stycznia 1879 roku, a przy nim urządzono cmentarz. 📌 Miejsc pochówku było tu jednak więcej niż jedno, i monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego rozdziela je wyraźnie. Z cmentarza przykościelnego nie zostało nic prócz kamienia upamiętniającego mieszkańców poległych w pierwszej wojnie światowej. Drugi, wiejski, założono na zachód od miejscowości, na niewielkim wzniesieniu przy polnej drodze; jego granice, wyznaczone kamiennym wałem, zachowały się szczątkowo, starodrzew w większości wycięto, a o dawnej funkcji miejsca świadczy już tylko kilka fragmentów kamiennych nagrobków — jeszcze w latach dziewięćdziesiątych obrys wyznaczały brzozy sadzone wzdłuż granicy. 📌 W zachodniej części parku stoi nadto wysoki kamienny pomnik, wzniesiony ku czci poległych w pierwszej …