Czysta — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Czysta, po niemiecku Wittbeck, była wsią w Landkreis Stolp, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, nad jeziorem Gardno, w rdzennie luterańskim regionie słowińskim. Własnego kościoła nie miała — należała do ewangelickiej parafii Groß Garde (Gardna Wielka) w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto, potwierdzonej już w 1819 roku. Parafia ta była jednym z ośrodków słowińskich, w których kazania i pieśni głoszono po słowińsku i kaszubsku aż do XIX wieku. Wieś była w całości ewangelicka: spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył tu 41 ewangelików i ani jednego katolika, a przed 1945 rokiem Wittbeck liczył 271 mieszkańców. Ten wpis dotyczy większego z dwóch tutejszych cmentarzy — dziewiętnastowiecznego cmentarza wiejskiego. 📌 Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego lokuje go na wschód od zabudowań, po wschodniej stronie niewielkiego wzgórza: rozplanowany na rzucie wydłużonego prostokąta, od strony drogi gruntowej obsadzony żywotnikami i dodatkowo wydzielony niewysokim murem z ciosów kamiennych. 📌 Zachowało się na nim kilka nagrobków, w tym dwa krzyże żeliwne — jeden z datą pochówku 1878, drugi bez daty, upamiętniający małżeństwo o nazwisku Noffke. Drugi cmentarz, prawdopodobnie rodowy, leży po południowej stronie tego samego wzniesienia i ma w atlasie osobny wpis. 9 marca 1945 roku weszły do wsi wojska sowieckie; zapisano wówczas dziewięcioro zabitych i trzydzieścioro zaginionych, a ludność wysiedlono. Cmentarz wiejski zlikwidowano urzędowo 28 sierpnia 1973 roku —…