Czysta — wiejski cmentarz ewangelicki na wschód od wsi

Z Wikipedii (PL)

Większy z dwóch cmentarzy Czystej, dziewiętnastowieczny cmentarz wiejski, leży na wschód od zabudowań, po wschodniej stronie niewielkiego wzgórza. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego opisuje go jako wydłużony prostokąt, od strony drogi gruntowej obsadzony żywotnikami i dodatkowo wydzielony niewysokim murem z ciosów kamiennych. Według monografii zachowało się na nim kilka nagrobków, w tym dwa krzyże żeliwne — jeden z datą pochówku 1878, drugi bez daty, upamiętniający małżeństwo o nazwisku Noffke. Portal cmentarzy powiatu słupskiego podaje, że cmentarz zlikwidowano urzędowo 28 sierpnia 1973 roku i usunięto wtedy 254 groby, i wylicza w terenie głazy graniczne, granitowe podstawy pod krzyże i sześć ażurowych krzyży żeliwnych. Drugi cmentarz leży po południowej stronie tego samego wzniesienia. W 1784 roku Czysta, podzielona na dwie części, liczyła 12 dymów; parafia w Gardnie Wielkiej (Groß-Garde) należała do synodu słupskiego. Czysta, po niemiecku Wittbeck, była wsią w powiecie słupskim (Landkreis Stolp), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, na południe od jeziora Gardno, w regionie słowińskim. Od 1493 do 1815 roku należała do rodu von Bandemer. W 1838 roku majątek kupił radca sprawiedliwości Friedrich August Ludwig Messerschmidt von Arnim, a ostatnimi właścicielami byli podporucznik Horn i od 1909 roku rotmistrz Georg Steifensand ze Swochowa; po 1924 roku dobra rozparcelowano. Własnego kościoła wieś nie miała; należała do ewangelickiej parafii Groß Garde (Ga…