Breńsk — cmentarz ewangelicki
Brenzig
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- człuchowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
W Breńsku znajdował się cmentarz ewangelicki. Breńsk — do 1945 roku Brenzig, a w wariantach historycznych Brzęczek, Brensken i Schüttkaten — był osadą z folwarkiem w powiecie człuchowskim (Kreis Schlochau), administracyjnie należącą do gminy wiejskiej Dickhof, czyli dzisiejszego Dzikowa. W 1905 roku liczył 157 mieszkańców, a cała gmina Dickhof — 406. Spis z 1 grudnia 1910 roku wykazał w Breńsku 151 osób. W 1885 roku gmina Dickhof miała 462 mieszkańców, w tym 434 ewangelików i 28 katolików. Ewangelicy z Breńska należeli do parafii w Olszanowie (Elsenau); Agathon Harnoch wymienia miejscowość w wykazie tej parafii, przy szkołach symultannych w Bischofswalde, Barkenfelde i Förstenau. Była to parafia zbiorcza, złożona z pięciu gmin — Olszanowa, Ruthenbergu, Gockowa, Rittersbergu i Bärenwalde — o których Harnoch pisze, że wszystkie były małe, ubogie i położone daleko od siebie, a ich kościoły pozostawały pod patronatem dworskim. Kościół macierzysty w Olszanowie miał być w rękach luteranów w 1650 roku: niewielki budynek szachulcowy z drewnianą wieżą, o wnętrzu wysokości izby i bez organów. Pierwszego duchownego, nazwiskiem Pflug, wymienia się tam od 1691 roku. Nabożeństwa odprawiano na przemian co dwa tygodnie, a w Bärenwalde, gdzie mieszkało około tysiąca siedmiuset wiernych, co cztery tygodnie. Cała parafia liczyła 4537 dusz i miała trzynaście cmentarzy ewangelickich; w roku sprawozdawczym odnotowano w niej 186 chrztów, 106 konfirmacji, 40 ślubów, 3000 komunikujących i 105 pogrz…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, zeszyt III: Regierungsbezirk Marienwerder, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku) — spis urzędowy
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890 — źródło drukowane
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- westpreussen.de, „Zur Gliederung der evangelischen Kirche in Westpreußen” — skład diecezji człuchowskiej — strona internetowa
- Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 83 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.