Kluki — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz w Klukach założono w XVIII wieku na zachód od wsi, po północnej stronie drogi do Smołdzina. Teren wyniesiono ponad otoczenie i rozplanowano na rzucie prostokąta; zajmuje około 0,25 hektara. W środku stoi pomnik ku czci poległych w pierwszej wojnie światowej. Zachowało się około 145 nagrobków — kamiennych i drewnianych, a kilkadziesiąt z nich to żeliwne krzyże z przełomu XIX i XX wieku, w kilkunastu wzorach charakterystycznych dla Pomorza. Najstarszy czytelny pochodzi z 1877 roku. Dwa krzyże noszą sygnatury odlewni: jeden H. Peglowa z Lęborka, drugi E. Burowa ze Słupska. Ten drugi ma przy nazwisku napis o zastrzeżonych prawach autorskich do wzoru. Krzyże tego samego wzoru stoją także w Lubuniu i w Wielichowie. Do rejestru zabytków cmentarz trafił w 1987 roku jako miejsce spoczynku mieszkańców Kluk Smołdzińskich. Muzeum Wsi Słowińskiej, działające w Klukach od 1963 roku w granicach Słowińskiego Parku Narodowego, objęło cmentarz 29 kwietnia 1992 roku. Jest dziś jedynym zachowanym cmentarzem słowińskim. Kluki (po niemiecku Klucken, po słowińsku Kláchi) to wieś rybacko-rolnicza nad jeziorem Łebsko, w dawnym powiecie słupskim, dziś w gminie Smołdzino. W 1939 roku liczyła 660 mieszkańców. Jest to wieś Słowińców — słowiańskiej, ewangelickiej grupy znad Łebska i Gardna, mówiącej wymarłym dialektem bliskim kaszubszczyźnie. Wieś nie miała własnego kościoła ani kaplicy: Kluki Smołdzińskie i Żeleskie należały do parafii ewangelickiej w Smołdzinie, w okręgu kościelnym Słupsk-S…