Wrzeście (gmina Wicko) — cmentarz ewangelicki
Freist
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki we Wrześciu (po niemiecku Freist) leży poza wsią, w lesie przy drodze do Łeby; założono go w drugiej połowie XIX wieku. Jest dziś zdewastowany i zarośnięty — ocalały ramy grobów i cokoły, układ kwater się zatarł, choć granice nekropolii, wyznaczone dawnym murkiem, pozostają widoczne. W centralnym punkcie stoi granitowy pomnik mieszkańców gminy Königlich Freist poległych w pierwszej wojnie światowej. W 1784 roku Wrzeście leżało dwie mile na północ-północny zachód od Lęborka i ćwierć mili od Charbrowa, w niskiej dolinie nad strumieniem wypływającym z jeziora przy Roszczycach, przy trakcie z Lęborka do Łeby. Mieszkali tu sołtys wolny, dziewięciu gospodarzy i dwóch zagrodników; był dom zagrodniczy, chata leśnika i luterański budynek szkolny, wzniesiony w 1782 roku na koszt króla — razem 18 dymów, a rola była żyzna. Formalnie wieś należała do katolickiego kościoła w Białogardzie, lecz, jak pisze Brüggemann, „hält sich aber als ein Gastdorf zu der Charbrowschen Kirche” — jako wieś gościnna trzymała się kościoła w Charbrowie. Według dokumentacji FotoExploracji z 2013 roku cmentarz leży przy drodze z Charbrowa do Wrześcia, około dwóch kilometrów od zjazdu; z dawnej zieleni przetrwały między innymi dwa dęby. Pomnik ma formę granitowej bryły o wymiarach około 150 × 90 × 30 centymetrów, wysokiej wraz z podstawą z kamiennej kostki na mniej więcej dwa metry. Czarna tablica, zdobiona liśćmi jemioły i dębu, wymienia trzynastu poległych i zaginionych, a jej napis w prz…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — gmina Wicko — opracowanie regionalne
- E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, cz. II, Stettin 1912, hasła Charbrow (s. 246) i Freist (s. 495) — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XIV, hasło „Wrzeszcz” — źródło drukowane
- M. Drzewiecki, zbiór położeń cmentarzy do serwisu „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” (plik cmentarze.gpx) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Provinz Pommern — spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku — źródło drukowane
- K. Kraatz, „Topographisch-statistisches Handbuch des Preußischen Staats”, Berlin 1856 (liczba mieszkańców dla 1852 roku) — źródło drukowane
- G. Stübs, „Die Gemeinde Freist, Kr. Lauenburg i. Pom.”, 2011 — źródło drukowane
- M. Rademacher, verwaltungsgeschichte.de — źródło online
- F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912, s. 356 (hasła Adlig Freest i Königlich Freist) — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1049 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.