Gęś — cmentarz (ewangelickie)
Gans
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Gęś, po niemiecku Gans, istniała już w czternastym wieku, a od 1377 roku aż do 1934 stanowiła własność rodu von Weiher; ostatnim właścicielem był Hans von Weiher, po którym posiadłość rozparcelowano. Wieś leży w gminie Wicko w powiecie lęborskim, przed 1945 rokiem w Kreis Lauenburg in Pommern; urząd stanu cywilnego miała w Białogardzie, a obwód urzędowy w Wicku. Miejscowi ewangelicy należeli do parafii w Łebieniu. Powstała ona późno: w październiku 1890 roku tamtejsza gmina ewangelicka stała się samodzielnym wikariatem, w 1893 roku parafią, a nowy zbór zbudowała w 1891 roku, zawieszając na jego wieży dwa zabytkowe dzwony z lat 1491 i 1604. Do parafii weszły Łebień, Białogarda, Krępa Kaszubska, Kopaniewo, Zdrzewno, Lędziechowo, Maszewko i właśnie Gęś. W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku wieś ma dwa wiersze, bo powiat dzielił się na gminy wiejskie i obwody dworskie: gmina wiejska liczyła 37 ewangelików, obwód dworski 132, a katolików nie było w żadnym z nich. Cmentarz założono w pierwszej połowie dwudziestego wieku, około 100 metrów od dzisiejszej drogi wojewódzkiej numer 214 z Lęborka do Łeby. Fundatorem był Nikolaus von Weiher, którego posiadłości rozparcelowano, a częściowo odebrano za długi fiskalne; przeniósł on szczątki swoich bliskich z mauzoleum w Wicku do nowej kaplicy w Gęsi. Kaplica o wymiarach około 4 × 4 metrów stała w tylnym narożniku cmentarza i została zniszczona oraz rozebrana aż do fundamentów — zostały z niej nadproże, schody i ceglano-kamienny naroż…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Gmina Wicko — Warto Zobaczyć (powiat lęborski) — kwerenda workflow
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg — źródło drukowane
- M. Drzewiecki, Cmentarze Ziemi Lęborskiej — hasła „Gęś – Gans” i „Gęś” (miejsca pamięci); M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — źródło drukowane
- tamże, hasło „Łebień – Labehn” (skład parafii utworzonej w 1893 roku) — źródło drukowane
- E. Müller, E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, 1912 (Labehn — Synode Lauenburg, s. 251) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg: strona 186, pozycja 11 (Gans, 37 ewangelików) oraz strona 190, pozycja 82 (Gans, 132 ewangelików) — źródło drukowane
- Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzy (WEZ/WUOZ 2026-08-29) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.