Wielka Wieś — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz w Wielkiej Wsi (Großendorf) założono wśród upraw leśnych na wschód od zabudowań i wydzielono na planie prostokąta. Cały teren pozbawiono starodrzewu, a granice przestały być czytelne. Stoi tu dziś pomnik z napisem „W hołdzie bezimiennym Polakom pomordowanym przez okupanta (…)”, a nieopodal jest dół z pozostałościami kamieni nagrobnych z cmentarza. Wśród nich leży potłuczony granitowy krzyż z pochówku z 1943 roku. Wielka Wieś, po niemiecku Großendorf, w formie dolnoniemieckiej Grotendorp, a w starszych zapisach Zarrentin, Sarrentin i Czarrentin, była wsią z majątkiem rycerskim w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. W 1779 roku Wobeser wymieniał ją wśród miejscowości parafii główczyckiej, w których Kaszubi mieszkali przemieszani z nielicznymi rodzinami niemieckimi, a Tetzner u schyłku XIX wieku zaliczał ją do wsi kaszubskich. W 1784 roku Wielka Wieś liczyła 23 dymy i miała nauczyciela. Własnego kościoła wieś nie miała; świątynia parafialna stała w Główczycach, gdzie według Tetznera nabożeństwa w miejscowej mowie, którą nazywa on kaszubską, ustały w 1886 roku; w innym miejscu tej samej pracy podaje on rok 1887. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku notuje Wielką Wieś w dwóch wierszach: gmina wiejska liczyła 256 ewangelików, obwód dworski dalszych 133; katolików nie zapisano w żadnym z nich. Ludność przed 1945 rokiem była ewangelicka — w 1925 roku mieszkało tu siedmioro katolików — i należała do parafii w Główczycach (Kirchspiel Glowitz), w o…