Janowice — dawny kościół ewangelicki (Groß Jannewitz)
Groß Jannewitz
- Rok powstania
- 1882
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Dawny kościół ewangelicki w Janowicach — po niemiecku Groß Jannewitz — to neogotycka świątynia wzniesiona w 1882 roku; po 1945 roku przejął ją Kościół rzymskokatolicki; dziś jest to kościół filialny pod wezwaniem świętego Józefa Rzemieślnika w parafii Garczegorze. O wyznaniu wsi przesądził ród dziedziców, opisywany w źródłach krótko jako „streng evangelisch”. Von Jannewitzowie trzymali patronat do 1799 roku, potem przeszedł on na hrabiów von der Osten, którzy władali majątkiem do 1945 roku; ostatnim właścicielem był Rüdiger Graf von der Osten. Kościół wzmiankowano tu już około 1400 roku. W 1583 roku wizytator nie dotarł do Janowic: spis notuje je wśród ośmiu kościołów dekanatu lęborskiego, których nie odwiedzono „ob periculum salutis”, czyli ze względu na niebezpieczeństwo; wszystkie opisano jednym zdaniem jako zajęte przez „heretyków”. Pierwszego duchownego ewangelickiego wzmiankowano w 1569 roku; wyświęcił go biskup kujawski, choć duchowny był już ewangelikiem. Janowice były w XVII wieku siedzibą synodu duchownych okolicy: 18 listopada 1643 roku jego pastorzy — Georg Frankenhagen, Servatius Wagner z Janowic, Johann Berychius z Charbrowa, Georg Achilles z Łebuni, Samuel Burck z Łeby i Johann Hankotius z Osiek — prosili gdańskie Ministerium o pomoc dla pastora z Salina, któremu podpalono dom. Tutaj, obok Charbrowa i Garczegorza, znaleźli oparcie ewangelicy z Białogardy, rozproszeni po odebraniu im tamtejszego kościoła w 1644 roku. Słownik geograficzny podaje tę miejscowość …
Źródła zewnętrzne
- M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — Janowice — opracowanie regionalne
- Janowice — Wikipedia — encyklopedia
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912) — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, 1912, s. 367 — monografia
- Kościół pw. św. Józefa Rzemieślnika w Janowicach — Lokalna Organizacja Turystyczna Ziemi Lęborskiej — źródło online
- Th. Hering, „Beschreibung der Pfarrei Jannewitz Kreis Lauenburg von 1654”, przedruk w: K.-D. Kreplin (oprac.), „Reader Kaschuben”, t. 4: Kirchen- und Sprachgeschichte — przedruk źródłowy
- „Specification Wie viel in denen Landen Lauenburg und Bütow Gebohren, Getraut und Gestorben sind, Anno 1719”, Sächsische Landesbibliothek — Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, sygn. Hist.Pomm.0007, misc. 24; zestawienie K.-D. Kreplina, 2001 — wykaz urzędowy
- „Kirchliches Amtsblatt des Evangelischen Konsistoriums der Provinz Pommern”, rocznik 1926, Szczecin — wydanie cyfrowe Digitale Bibliothek Mecklenburg-Vorpommern (PPN1903044359) — urzędowy organ konsystorza
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784, s. 1071–1072 — źródło drukowane
- H. Lemcke, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 2 (5. zeszyt całej serii): „Die Kreise Bütow und Lauenburg”, Stettin 1911, s. 217, 222 — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 250 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1071–1072 — źródło drukowane
- „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, R. 3, 1975, nr 1, s. 20 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 111 — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 6 maja 1897 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.