Pręgowo Żuławskie — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Pręgowo Żuławskie, po niemiecku Prangenau, leży w gminie Nowy Staw na Wielkich Żuławach. Cmentarz ewangelicki założono tu w 1853 roku; wcześniej zmarłych z tutejszej wspólnoty chowano na katolickim cmentarzu w Nowej Cerkwi. Przywilej lokacyjny dla Pręgowa wystawił wielki mistrz Henryk Dusemer w piątek przed niedzielą Reminiscere 1350 roku. Pod koniec XVI wieku w dworach Nowej Cerkwi, Schönhorst i Pręgowa głoszono kazania ewangelickie, a w każdej z tych trzech wsi byli wtedy duchowni ewangeliccy. Roku budowy pierwszego kościoła w Pręgowie Harnoch nie zna; w 1719 roku nabożeństwa odprawiano w budynku plebanii. Z dniem 1 stycznia 1751 roku parafię połączono z Nową Cerkwią, a 10 marca 1767 roku kościół spłonął — jak zapisano w księdze kościelnej, przez nieostrożność lekkomyślnego nauczyciela. Nową świątynię, szachulcową i bez wieży, pod patronatem gospodarzy, poświęcono w pierwszą niedzielę Adwentu 1768 roku. W 1869 roku organy podarowała kościołowi w Pręgowie panna Brauer, jak odnotował Harnoch. Kościół ten nie przetrwał do naszych czasów. Nabożeństwa odprawiano po niemiecku, w Pręgowie co sześć tygodni, w drugie święto i w niedzielę po dożynkach. Parafia liczyła 550 dusz, a szkoły miała w Nowej Cerkwi, Schönhorst i Pręgowie. Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku notuje 188 mieszkańców: 87 luteranów, 47 katolików i 54 mennonitów. W 1820 roku wieś należała do parafii luterańskiej w Nowej Cerkwi (Neukirch). Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył we w…