Pordenowo — mennonicki dom modlitwy (Pordenau, nieistniejący)

Z Wikipedii (PL)

Pordenowo — po niemiecku Pordenau — jest wsią na Wielkich Żuławach Malborskich, uwłaszczoną w latach 1399 i 1410, a w XVII stuleciu zasiedloną na nowo jako część Lichnów. Do 1920 roku należała do powiatu malborskiego w Prusach Zachodnich, w latach 1920–1939 do Wolnego Miasta Gdańska, a w latach 1939–1945 do Rzeszy; w lutym 1945 zajęła ją Armia Czerwona. 📌 Był to ośrodek osadnictwa mennonickiego, a nie luterańskiego, i widać to w nazwiskach. Pruski spis z 1776 roku wymienia tu dziesięć rodzin mennonickich: Claassen, Ens, Esau, Harder, Sawatski, Wiens i Woelcke. W 1800 roku mennonici wznieśli drewniany dom modlitwy dla okolicznych wsi. 🔴 Wspólnota nie była przy tym jednolita, i to jest w dziejach żuławskich mennonitów rzecz zasadnicza: flamandzcy należeli do zboru w Lubieszewie, fryzyjscy do Orłowskiego Pola. Dwa odłamy, dwa zbory, jedna wieś. Liczby pokazują wspólnotę malejącą w udziale, choć nie w liczbie: w 1820 roku wieś miała 208 mieszkańców, w tym 50 mennonitów; w 1869 — 245 osób i 51 mennonitów; w 1905 — 235; w 1936 — 277 mieszkańców i już tylko 36 mennonitów. Słownik geograficzny notuje tu 112 katolików i 80 ewangelików. Po 1945 roku dom modlitwy zniszczono, a cmentarz mennonicki zdewastowano. Zachował się między innymi dom podcieniowy z 1811 roku, wpisany do rejestru zabytków pod numerem A-1571. *Źródło: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902.*