Kwakowo — cmentarz przykościelny (ewangelicki, zlikwidowany)

Z Wikipedii (PL)

Kościół w Kwakowie ma wieżę datowaną w rejestrze zabytków na XIV wiek (Ludwig Böttger datował ją w 1894 roku na XV wiek) i korpus z lat 1864–1865; dziś jest rzymskokatolickim kościołem parafialnym pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny. Wokół niego, na terenie podwyższonym i wydzielonym kamiennym murkiem oporowym, leżał niewielki cmentarz przykościelny. Na przełomie lat pięćdziesiątych i sześćdziesiątych XX wieku wejście na niego wyznaczały ceglane słupki; dzisiejsze otoczenie kościoła jest wyrównane i porośnięte trawą. Cmentarz przykościelny figuruje w rejestrze zabytków województwa pomorskiego pod numerem A-1801 z 22 grudnia 2006 roku, objęty tą samą decyzją co nawa kościoła; wieżę wpisano osobno, pod numerem A-531 z 21 grudnia 1965 roku. Grzebano tu od średniowiecza do końca XIX wieku, na terenie tak niewielkim, że pochówki nawarstwiały się jedne na drugich. Ujawniły to prace ziemne w 2010 roku, a wydobyte szczątki złożono ponownie w przygotowanej w tym celu mogile. Zachowały się granitowe podstawy pod żeliwne krzyże, wtórnie użyte jako krawężniki. Spoczywa tu królewski superintendent i pastor Anton Christian Wilhelm Heinrich Zollfeldt (1785–1851), syn pastora z Hohenselchow, wykształcony w Halle i we Frankfurcie. W sierpniu 1810 roku został ordynowany na tę parafię i prowadził ją do śmierci; był superintendentem synodu Alt-Kolziglow. Odnaleziony fragment jego żeliwnego krzyża przechowywany jest w kruchcie kościoła. Drugi cmentarz Kwakowa, wiejski,…