Grąsino — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki leży przy wschodnim skraju Grąsina, w sąsiedztwie ostatnich zabudowań, w dawnej części wsi należącej do folwarku Granzin A. Wyróżnia go bogaty drzewostan graniczny z klonów jesionolistnych. Dziś jest to ruina: teren silnie zarośnięty, ślady pochówków zatarte. Z nagrobków udokumentowano jeszcze kamień narzutowy upamiętniający Sophie Deinert, zmarłą w 1937 roku. U wejścia od północy upamiętniono pochowanych tu uchodźców z Warmii — według wystawy z 2020 roku czternaście osób — i ich duchownego Oskara Lingnaua, proboszcza z Łajs (Layss) na Warmii, zmarłego w Grąsinie 13 marca 1945 roku. W 1994 roku stał tu drewniany krzyż z inskrypcją dotyczącą pochówków z lat 1945–1995; wystawa z 2020 roku opisuje drewniany krzyż z granitową płytą, a serwis cmentarzy powiatu słupskiego — granitowy obelisk, leżący frontem do ziemi. Monografia i serwis nazywają Lingnaua pastorem, lecz według wystawy zarówno duchowny, jak i jego wierni byli katolikami — i to ta wersja się broni: Pagel prowadzi Grąsino jako wieś bez własnego kościoła, wpisaną do parafii świętego Piotra w Słupsku, więc pastora na miejscu być tu nie mogło. Dlatego część źródeł uznaje ten cmentarz za katolicki. Kiedy 8 marca 1945 roku wkroczyli tu Sowieci, poza mieszkańcami przebywało we wsi około sześciuset uchodźcców. Cmentarze były w Grąsinie dwa, bo majątek podzielono na folwarki Granzin A (część wschodnia) i Granzin B (część zachodnia); na obu chowano jeszcze po drugiej wojnie światowej. Drugi leży na połudn…