Dzierzgoń — cmentarz luterański przy ulicy Wojska Polskiego

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz luterański przy ulicy Wojska Polskiego w Dzierzgoniu, po niemiecku Christburg, figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-1248 z 17 sierpnia 1988 roku, z datowaniem na koniec XVIII wieku. Wojewódzka ewidencja zabytków wymienia ten cmentarz pod pozycją 50 arkusza gminy Dzierzgoń. Karta cmentarza z maja 1985 roku ocenia stan cmentarza słowami: „nagrobki w większości usunięte, pozostałe uszkodzone”. Zachowało się wtedy trzynaście nagrobków wolnostojących, z których najstarszy pochodził z 1789 roku, a teren o powierzchni 0,21 hektara, leżący na wschodnim skraju miasta przy gazowni miejskiej, był ogrodzony i porządkowany. Ze starodrzewu rosło tam osiem lip o pniach grubości od sześćdziesięciu do dziewięćdziesięciu centymetrów, trzy jesiony, świerk i wierzba. W ewidencjach zabytków Dzierzgonia figurują cztery zapisy cmentarzy ewangelickich. Dwa leżą przy ulicy Słowackiego i ewidencja wojewódzka notuje je pod pozycjami 35 i 36; trzeci, dawny, przy ulicy Pogodnej, zna ewidencja Narodowego Instytutu Dziedzictwa, datując go — tak samo jak ten przy Wojska Polskiego — na koniec XVIII wieku. W źródłach nie znaleziono rozstrzygnięcia, czy zapisy przy ulicach Pogodnej i Wojska Polskiego dotyczą tego samego cmentarza. Osobno, przy szosie do Tywęz, leży cmentarz żydowski z około 1800 roku, chroniony pod numerem A-1246. Wspólnota ewangelicko-luterańska powstała w mieście, jak zapisał Ludwig Rhesa, wkrótce po Reformacji. Pierwszym duchownym znanym z nazwiska był Michael Roggenbauch,…