Opalenie — drugi cmentarz ewangelicki
Münsterwalde
- Powiat
- tczewski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Wojewódzka ewidencja zabytków wymienia w Opaleniu dwa cmentarze ewangelickie: przy ulicy Czyżewskiego, pod pozycją 463 arkusza gminy Gniew, i przy ulicy Sportowej. Opisywany jest tu cmentarz przy ulicy Sportowej, w ewidencji pod pozycją 486. Pozostałe tamtejsze pozycje ewidencji są katolickie: kapliczka na cmentarzu katolickim przy tej samej ulicy Czyżewskiego, pod pozycją 464. Z katolickich obiektów ewidencja podaje też cmentarz przy kościele parafialnym przy ulicy Kościelnej, pod pozycją 474. Opalenie, po niemiecku Münsterwalde, to kociewska wieś nad Wisłą, leżąca naprzeciw Kwidzyna; do 1920 roku należała do powiatu kwidzyńskiego (Kreis Marienwerder) w rejencji kwidzyńskiej. Spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku naliczył we wsi 831 osób: 544 katolików i 279 ewangelików. W tym spisie zapisano też jednego wyznawcę innego Kościoła chrześcijańskiego i siedmiu Żydów. Ewangelicy należeli wówczas do parafii w Gniewie — własnej świątyni dorobili się w 1900 roku, a jej budynek stoi do dziś i służy jako sala gimnastyczna szkoły. Wizytacja katolickiej parafii w Opaleniu z 17 października 1745 roku naliczyła w niej około 150 katolików przystępujących do spowiedzi wielkanocnej i około 150 luteranów. W Aplinkach luteranie, tolerowani przez dziedzica, mieli swoją szkołę i tam chodzili w niedziele. W tej szkole nauczyciel głosił im kazania po niemiecku. 22 maja 1766 roku wizytator zapisał w parafii 68 dorosłych luteranów i 75 luteranek oraz 105 ich dzieci. Almanach parafii Prus Zachodni…
Źródła zewnętrzne
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Gniew (stan 29 VIII 2026), pozycja 463, 464, 474 i 486 — ewidencja konserwatorska
- Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku — źródło drukowane
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. II”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 85 (2006) — repertorium archiwalne
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781 i tabela nr 21; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 70 — źródło drukowane
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.