Starogard Gdański — kościół ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Kościół świętej Katarzyny w Starogardzie Gdańskim (*Preußisch Stargard*), wzmiankowany po raz pierwszy około 1470 roku, został przekazany ewangelikom w 1557 roku na mocy dekretu króla Zygmunta II Augusta i pozostawał w ich rękach do 1945 roku. Protestanci użytkowali przejściowo także starogardzką farę (pierwotnie pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny, przez nich przemianowaną na świętego Mateusza), którą w 1599 roku odzyskał dla katolików biskup Hieronim Rozrażewski. Miasto długo pozostawało podzielone niemal po połowie. Spis z 1885 roku pokazuje to najlepiej: na 6634 mieszkańców przypadało 3054 katolików i tylko o dwudziestu siedmiu mniej, bo 3027, ewangelików; do tego 24 osoby innych wyznań chrześcijańskich i 529 Żydów. Tutejsi ewangelicy tworzyli własną parafię w Starogardzie (*Preußisch Stargard*). W 1933 roku liczyła ona 758 wiernych, w tym 53 Polaków. Kościół świętej Katarzyny spłonął podczas pożaru miasta 22 sierpnia 1792 roku. W 1793 roku pruski skarb państwa udzielił gminie pomocy finansowej i materiałowej, a w 1799 roku pod patronatem magistratu miejskiego rozpoczęto budowę nowej, klasycystycznej świątyni w północno-wschodnim narożniku Rynku, ukończoną w 1802 roku. Elewacje ozdobiono ceglaną dekoracją w drugiej połowie XIX wieku. W 1872 roku przystąpiono do budowy (podwyższenia) wieży: osiągnęła 48 metrów i została zwieńczona kopią figury Chrystusa Zbawiciela dłuta Bertela Thorvaldsena. Zawieszono w niej trzy dzwony o imionach „Wilhelm”, „Luther” i „Gustaw Adolf”…