Osieki Lęborskie — kościół (obecnie NMP Gwiazdy Morza)
Ossecken
- Rok powstania
- 1740
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Osieki Lęborskie — po niemiecku Ossecken — leżą dziś w gminie Choczewo i powiecie wejherowskim, a do 1945 roku należały do powiatu lęborskiego na Pomorzu. Dawny kościół ewangelicki, murowany z cegły i barokowy, rejestr zabytków datuje na 1740 rok; Franz Schultz podaje, że ma 35 metrów długości, 11,5 metra szerokości i 7,5 metra wysokości. Po 1945 roku przejęli go katolicy; dziś jest kościołem filialnym pod wezwaniem Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Morza, wpisanym do rejestru zabytków pod numerem A-1235 (20 lipca 1988 roku) razem z otaczającym go cmentarzem. Przed Reformacją Osieki były wsią biskupów kujawskich, którzy według „Słownika geograficznego” zapewne założyli i tutejszy kościół; do wsi należało prawo do bursztynu. Schultz odnosi do tej wsi kapelana „z Osieka”, wymienionego wśród świadków dokumentu z 25 marca 1284 roku. Około 1400 roku tutejszy kościół należał do najzamożniejszych w dekanacie lęborskim. Wizytacji z 1583 roku w dekanacie lęborskim w ogóle nie przeprowadzono. Zapisano przy nim zdanie krótkie i mocne: „qui non est visitatus ob periculum salutis” — nie został zwizytowany z powodu niebezpieczeństwa dla życia. Wymieniono osiem tutejszych kościołów: Lębork, Garczegorze, Brzeźno, Janowice, Białogardę, Łebę, Osieki i Zawołyniec, czyli Salino — i wszystkie opatrzono tą samą uwagą: omnes ab haereticis occupatae, czyli wszystkie zajęte przez „heretyków”, jak nazywało tutejszych ewangelików to katolickie źródło. Biskup Wolski sprzedał Osieki razem z Charbrowem …
Źródła zewnętrzne
- Kościół w Osiekach Lęborskich — reformacja-pomorze.pl (za: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”) — opracowanie
- Kościół ewangelicki, ob. rzym.-kat. fil. pw. NMP — Zabytek.pl — audyt workflow
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912) — źródło drukowane
- T. Ceynowa, „Ewangelickie księgi metrykalne w Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 124 (2025), s. 109–132 — artykuł naukowy (wykaz ksiąg)
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784 — opis topograficzny
- „Specification Wie viel in denen Landen Lauenburg und Bütow Gebohren, Getraut und Gestorben sind, Anno 1719”, Sächsische Landesbibliothek — Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, sygn. Hist.Pomm.0007, misc. 24; zestawienie K.-D. Kreplina, 2001 — wykaz urzędowy
- Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie. Osieki Lęborskie, cz. 1”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku, nr 10 (287)/2026, s. 9–12 — czasopismo parafialne
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. VII, hasło „Osieki” — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1077 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 113 — źródło drukowane
- „Berlinische Nachrichten von Staats- und gelehrten Sachen”, 18 czerwca 1816 roku, s. 13 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Sundine” (Stralsund), 16 stycznia 1839 roku, s. 6 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Hannoverscher Kurier” (Hanower), 18 października 1886 roku, s. 6 (obraz strony: Gottfried Wilhelm Leibniz Bibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger” (Berlin), 16 lutego 1901 roku, s. 28 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Ernst Müller, „Die Evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Stettin 1912 — źródło drukowane
- Jan Wild, „Ewangelickie Pomorze — miejsca i ludzie. Osieki Lęborskie, cz. II”, „Informator Parafialny” Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Słupsku, nr 11 (288)/2026, s. 9–15 — czasopismo parafialne
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.