Nowy Dwór Gdański — kościół ewangelicki (Tiegenhof)

Z Wikipedii (PL)

Nowy Dwór Gdański, do 1945 roku Tiegenhof, to miasto targowe środkowych Żuław. Do 1920 roku należało do powiatu malborskiego w rejencji gdańskiej, w prowincji Prusy Zachodnie; po pierwszej wojnie światowej znalazło się w granicach Wolnego Miasta Gdańska jako stolica nowego powiatu Wielkie Żuławy, a od 1939 roku w Reichsgau Danzig-Westpreußen. Miejscowość była silnie protestancka. 🟡 W 1871 roku na 2142 mieszkańców 1250 miało być ewangelikami, 620 katolikami, a około 170 mennonitami — te liczby podał G. Neumann w 1874 roku i pozostają niepotwierdzone. Pewniejszy jest pruski spis powszechny z 1 grudnia 1885 roku: 2749 mieszkańców, wśród nich 1680 ewangelików, 838 katolików, 158 innych chrześcijan i 73 Żydów. Po stronie kościelnej Harnoch liczy około 1890 roku 3068 dusz parafii, przy 122 chrztach, 22 ślubach, 928 komunikantach i 85 pogrzebach rocznie. Gmina ewangelicka zaczęła się od pomieszczenia zastępczego. W 1784 roku urządzono zbór w jednej z sal opuszczonego zamku Loitzów, przekazanego luteranom przez władze pruskie; kaplicę poświęcił 8 sierpnia 1784 roku pastor Daniel Fredrik Bobrik z Nowego Stawu. Od tego samego roku prowadzono własne księgi metrykalne, a w księdze ślubów z lat 1805–1844 ktoś zapisał dzieje gminy od 1784 do 1810 roku. Gdy skrzydło zamku z kaplicą zaczęło grozić zawaleniem, rozebrano je i od 1831 roku wznoszono na fundamentach głównego skrzydła kościół z wielokondygnacyjną wieżą. 🔴 Trzy szczegóły tej budowy zapisy podają rozbieżnie. Rok ukończenia: 1833 …