Drewnica / Przemysław — dawny kościół ewangelicki parafii Schönbaum (nieistniejący)
Schönbaum
- Rok powstania
- 1644
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- nowodworski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-augsburska
Z Wikipedii (PL)
Drewnica leży nad Szkarpawą, przy przeprawie, którą dawniej zapewniał most pontonowy, a dziś — most zwodzony. Tutejsza parafia ewangelicka nosiła nazwę Schönbaum, należała do diecezji Danziger Nehrung i była jedną ze starszych na Żuławach Wielkich: według Agathona Harnocha kościół musiał tu stać już w 1562 roku. Była to budowla orientowana, o konstrukcji ryglowej, z wielobocznym prezbiterium i wieżą od zachodu zwieńczoną smukłym hełmem; do ściany północnej przylegała kruchta. Bernhard Schmid w 1919 roku zaliczał kościół w Drewnicy, obok kościołów w Przebrnie i *Kobbelgrube*, do okazałej grupy świątyń z terenu gdańskiego, do której należał też kościół w Tujsku z 1686 roku. Grupę tę wyróżniał brak niemal wszystkich przypór na zewnątrz, a wewnątrz jednolicie ukształtowane empory i ławki, dostosowane do potrzeb nabożeństwa protestanckiego. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, powołując się na księdza Jakuba Fankidejskiego, podaje, że dawniej stał w Drewnicy kościół katolicki. Zbór działał tu długo przed czasami pruskimi: wykaz duchownych Ludwiga Rhesy, przytaczany w opracowaniu Bogumiła Szadego o geografii struktur wyznaniowych, prowadzi listę drewnickich pastorów od 1562 roku. Pierwszym z nich był Georgius Hetter — tak zapisują go i Rhesa, i Harnoch. Sprowadzono go w tym samym roku z Żuławek, a w 1570 roku przeniósł się do Oruni, gdzie zmarł w 1575. Po nim przyszedł Christian Dehnke, a w 1584 roku Franciscus Gericcius, urodzony w 1545 roku w Chojnicach. Abraham Hartwich li…
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- W gminie Stegna uporządkowano dawny cmentarz ewangelicki — zawszepomorze.pl — kwerenda internetowa
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- B. Szady, „Geografia struktur religijnych i wyznaniowych w Koronie w II połowie XVIII w.”, Lublin 2010 — monografia (atlas wyznań)
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 94 — wykaz duchownych (druk 1834)
- „Germany, Prussia, West Prussia, Catholic and Lutheran Church Records — Inventory”, FamilySearch Wiki (inwentarz mikrofilmów i kopii cyfrowych) — inwentarz archiwalny
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- H. Eckerdt, „Geschichte des Kreises Marienburg”, Marienburg 1868 — monografia
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preussen liegenden Werdern”, Königsberg 1723 — opis topograficzny
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. X, hasło „Schoenbaum” — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 16, 188, 193, 203, 209, 431 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 59, pozycja 284 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 24 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 176, 311; t. 2, s. 362, 540, 576; t. 3, s. 739, 869; t. 4, s. 1156; t. 5, s. 1344, 1494; t. 6, s. 1722; t. 7, s. 1845, 1999, 2060 — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 11 listopada 1907 roku, s. 13 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Robert Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” II, 2000, s. 194–195, 197 — artykuł naukowy
- E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 79r–80r, 86v — źródło archiwalne
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.