Wejherowo — kościół ewangelicki (Neustadt in Westpreußen)
Neustadt in Westpreußen
- Rok powstania
- 1907
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicko-unijna
Z Wikipedii (PL)
Dawny kościół ewangelicki w Wejherowie — neogotycki, z czerwonej cegły, o strzelistej sylwecie, z czterema narożnymi wieżyczkami i wyższą wieżą centralną z zegarem — jest dziś kościołem rzymskokatolickim pod wezwaniem świętego Leona Wielkiego i świętego Stanisława Kostki, wpisanym do rejestru zabytków. Wejherowo, po niemiecku Neustadt in Westpreußen, było w okresie pruskim miastem powiatowym w rejencji gdańskiej prowincji Prusy Zachodnie. Założone w 1643 roku, prawa miejskie otrzymało w 1650 roku. Jakub Wejher przywilejem z 1643 roku zapewnił mieszkańcom wyznania augsburskiego swobodę religijną, lecz krótko przed śmiercią ograniczył ją: ewangelicy nie mogli budować kościoła ani utrzymywać duchownych, zachowali jednak prawo do pochówku na wydzielonej kwaterze cmentarza parafialnego przy kościele Świętej Trójcy, zlikwidowanego w 1826 roku. Opiekę duszpasterską zapewniał im zbór w Bolszewie, wsi oddalonej o trzy czwarte mili; do tamtejszej parafii wejherowscy ewangelicy należeli aż do 1823 roku. W zestawieniu szkół pomorskich, które Waschinski sporządził na podstawie wizytacji, losy wejherowskiej szkoły ewangelickiej mieszczą się w kilkunastu latach. Od 1644 roku stał tu kościół katolicki, a w listopadzie 1650 roku reformaci otworzyli szkołę klasztorną dla chłopców obu wyznań. Gdy w 1702 roku ją zamknięto, wkrótce założono szkołę ewangelicką; 10 września 1718 roku szkołę klasztorną otwarto znowu, a ewangelicka upadła. Przy wizytacji z 1702 roku proboszcz wyliczył dwadzieścia p…
Źródła zewnętrzne
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907 — plan Neustadt 1810 — źródło drukowane
- zabytek.pl — kościół ewangelicki, ob. par. św. Leona — kwerenda webowa (parafie miejskie)
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907 — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781 i tabela nr 21; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- J. Domasłowski, „Dzieje Polskiej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Gdyni (1931–1939)”, cz. I, „Gdański Rocznik Ewangelicki” VI (2012) — artykuł naukowy
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005) — repertorium archiwalne
- „Germany, Prussia, West Prussia, Catholic and Lutheran Church Records — Inventory”, FamilySearch Wiki (inwentarz mikrofilmów i kopii cyfrowych) — inwentarz archiwalny
- M. Kurpiewski, „Historia wspólnoty ewangelickiej w Wejherowie i jej cmentarza w latach 1643–1951”, „Gdański Rocznik Ewangelicki” vol. VII, 2013, s. 82–113 — artykuł naukowy
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 297, 390, 397, 399 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 451 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. XIII, hasło „Wejherowo” — źródło drukowane
- „Gazeta Grudziądzka”, R. 14, nr 134, 7 listopada 1907 — prasa
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 768 (s. 29–30) — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 164 — źródło drukowane
- „Westpreussisches Güter-Adressbuch”, Stettin 1903, s. 52 — źródło drukowane
- E. Seyfert (oprac.), „Güter-Adreßbuch für die Provinz Westpreußen” (Niekammer's Güter-Adreßbücher, t. II), wyd. 2, Leipzig 1912, s. 68 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1926 nr 2 poz. 14, pozycja 243 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1929 nr 9 poz. 74, pozycja 11 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1937 nr 10 poz. 74, pozycja 199 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1939 nr 12 poz. 65, pozycja 168 — źródło drukowane
- „Pomorski Dziennik Wojewódzki” 1930, nr 5 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1239 — źródło drukowane
- S. Ramułt, „Statystyka ludności kaszubskiej”, Kraków 1899 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 39 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 79; t. 4, s. 1109; t. 5, s. 1336; t. 6, s. 1800 — źródło drukowane
- „Berliner Börsen-Zeitung”, 17 października 1883 roku, s. 1 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 13 marca 1891 roku, s. 1 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Tag” (Berlin), 14 kwietnia 1901 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 23 lipca 1910 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 9 czerwca 1911 roku, s. 1 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Heimatblatt für die Kreise Neustadt, Putzig, Halbinsel Hela”, nr 3 (1984), s. 7–12 (H. Textor, księga jubileuszowa z 1929 roku; posłowie G. Syring, 1974) (Martin-Opitz-Bibliothek, Herne, zbiory cyfrowe) — czasopismo
- „Heimatblatt für die Kreise Neustadt, Putzig, Halbinsel Hela”, nr 5 (1986), s. 10 (list F. Syringa) (Martin-Opitz-Bibliothek, Herne, zbiory cyfrowe) — czasopismo
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.