Gardna Wielka — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Jeden z dwóch ewangelickich cmentarzy Gardny Wielkiej (Groß Garde) – wsi, która do końca rządów niemieckich pozostawała niemal w całości ewangelicka (w roku 1925 zameldowano tu zaledwie jednego katolika), a w roku 1939 liczyła ponad tysiąc trzystu mieszkańców. Spoczywali na nim wierni najstarszej parafii regionu, której początki sięgają fundacji księcia Świętopełka z trzynastego wieku; przez stulecia była to rozległa wspólnota luterańska obejmująca kilkadziesiąt okolicznych wsi i słynąca z wyjątkowo długiego trwania kazań w mowie kaszubskiej i słowińskiej. To właśnie w Gardnie powstały kaszubskie pieśni i modlitwy śpiewane „po gardzinsku”, a tutejszy lud sami badacze, z Aleksandrem Hilferdingiem na czele, opisywali jako Słowińców. Cmentarz jest dziś dokumentowany w katalogu cmentarzy ewangelickich powiatu słupskiego jako trwały ślad tej społeczności, która po roku 1945 przestała istnieć.