Przyjaźń — dawny kościół ewangelicki (Rheinfeld)

Z Wikipedii (PL)

Przyjaźń — po niemiecku Rheinfeld — ma kościół, który stał w rękach ewangelików blisko cztery stulecia, i to pośrodku katolickich, kaszubskich Kartuz. Świątynia jest gotycka, z przełomu XIII i XIV wieku, a ewangelickiego duchownego wieś otrzymała około 1560 roku; odbudowano ją w 1611 roku, stąd rysy gotycko-renesansowe, a dzwony pochodzą z 1600 roku. 📌 Ta ewangelicka wyspa nie wzięła się znikąd. Powiat kartuski był w całości kaszubski z wyjątkiem kilku niemieckich kolonii — skupionych, jak zapisano, wokół Kiełpina pośrodku powiatu i na zachodzie właśnie wokół Rheinfeld. Reformacja przyszła tu jednak nie z osadnictwem, lecz z własnością ziemską, i to z Gdańska. Wieś była długo królewska; w 1457 roku król Kazimierz darował ją Reinholdowi Niederhofowi i tak przeszła w ręce prywatne. Kościół, według wiadomości przechowanej w archiwum żukowskim, ufundował w 1210 roku książę Racibor, a jego tytułem był święty Jan Apostoł; proboszcz miał cztery włóki roli. 📌 Zmiana nastąpiła około 1561 roku. Gdy król Zygmunt zastawił gdańskim luteranom dobra klasztorne, w tym Żukowo, nowi zarządcy — na żądanie Heinricha Niederhofa, właściciela Rheinfeld — wyłączyli kościół spod zwierzchnictwa żukowskiego klasztoru i sami zaczęli ustanawiać predykantów. Wtedy parafia przeszła na luteranizm; jeszcze w 1540 roku, jak pisze Fankidejski, trwała przy katolicyzmie. W 1588 roku przybył tu oficjał, żeby położyć kres samowolnemu obsadzaniu duchownych, a w latach 1583–1584 oficjał pomorski Nicolaus Mylonius …