Wocławy — dawny kościół ewangelicki (ruina)
Wotzlaff
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- gdański
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Wocławy, po niemiecku Wotzlaff, to wieś na Żuławach Gdańskich, w dawnym powiecie Danziger Niederung — do 1920 roku w prowincji Prusy Zachodnie i rejencji gdańskiej, w latach 1920–1939 w Wolnym Mieście Gdańsku, a od 1939 do 1945 roku w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie. Parafię wzmiankowano tu w 1384 roku, a stojący we wsi kościół był gotycki, trójnawowy, ceglany. Wezwanie świętych Piotra i Pawła nosiła gotycka budowla: wykaz rejestru zabytków wymienia pod tym wezwaniem tutejszy kościół parafialny z połowy XIV wieku, dziś ruinę (numer A-806 z 7 lutego 1974 roku, dawny numer 489 rejestru województwa gdańskiego). Waschinski zalicza tę wieś do sześciu miejscowości terytorium gdańskiego, w których istnienie średniowiecznej szkoły parafialnej poświadcza nie tylko kościół parafialny, ale i to, że pochodzili z nich studenci średniowiecznych uniwersytetów. Hermann Freytag wymienia wśród przedreformacyjnych duchownych Wocław Jacobusa Setelera (Czedelera), poświadczonego w latach 1471–1486, brata gdańskiego mieszczanina Ambrosiusa, a w 1497 roku Bernardusa. Ephraim Praetorius w rękopisie „Evangelisches Danzig” z XVIII wieku podaje, że w 1384 roku wielki mistrz Konrad Zöllner odnowił wsi przywilej nadany wcześniej przez Lutra z Brunszwiku. Kościół uważał za dawną fundację krzyżacką, do której część ołtarzową z zakrystią dobudowano od wschodu. Po Reformacji świątynię przejęli ewangelicy; Heise notuje przy niej krótko: „kościół jest ewangelicki, patronem jest magistrat w Gdańsku”. …
Źródła zewnętrzne
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Landkreises Danzig” (Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen, z. 2), Danzig 1885 — inwentarz zabytków
- Wocławy (Wotzlaff) – Żuławy Wiślane, zulawy.infopl.info — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VII, hasło Wocławy — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- „Germany, Prussia, West Prussia, Catholic and Lutheran Church Records — Inventory”, FamilySearch Wiki (inwentarz mikrofilmów i kopii cyfrowych) — inwentarz archiwalny
- „Kirchliches Amtsblatt des Königlichen Konsistoriums der Provinz Westpreussen”, Danzig 1913, nr 10 — dziennik urzędowy konsystorza
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preussen liegenden Werdern”, Königsberg 1723 — opis topograficzny
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen”, z. 2: „Der Landkreis Danzig”, Danzig 1885, s. 145, 146 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 404 — źródło drukowane
- A. Hartwich, „Geographisch-historische Landes-Beschreibung derer dreyen im Pohlnischen Preußen liegenden Werdern”, Königsberg 1723, s. 184, 188, 193, 208 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 65, pozycja 357 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 27 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 69; t. 3, s. 793, 836, 852, 931, 936; t. 4, s. 1105; t. 5, s. 1509; t. 6, s. 1566, 1631, 1652; t. 7, s. 1881 — źródło drukowane
- „National-Zeitung” (Berlin), 14 sierpnia 1852 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 30 sierpnia 1888 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Berliner Börsen-Zeitung”, 1 stycznia 1893 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 25 czerwca 1903 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „National-Zeitung” (Berlin), 24 maja 1907 roku, s. 8 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Hermann Freytag, „Landgeistliche aus der Umgegend von Danzig vor der Reformation”, „Zeitschrift des Westpreußischen Geschichtsvereins” 58, 1918, s. 111–124 — artykuł naukowy
- E. Praetorius, »Evangelisches Danzig«, cz. 2, rękopis XVIII w. (Staatsbibliothek zu Berlin, Ms. boruss. fol. 268), k. 29r–31v — źródło archiwalne
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen”, t. I: „Pommerellen”, Danzig 1884–1887, s. 146 — źródło drukowane
- Księga różnych spisów parafii ewangelickiej w Cedrach Wielkich (Groß Zünder) z lat 1648–1716, z kroniką i rejestrem darów pastorów Tobiasza Colerusa i Johanna Monety, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 980/5723 (Archion 17228) — źródło archiwalne
- Zapiski kronikarskie parafii ewangelickiej w Wocławach (Wotzlaff) z lat 1729–1738, relacja pastora Reinholda Dietricha Vogta, Ewangelickie Archiwum Centralne w Berlinie (EZA), sygn. 5824 (Archion 18185) — źródło archiwalne
- L. Rhesa, „Kurzgefaßte Nachrichten von allen seit der Reformation an den evangelischen Kirchen in Westpreußen angestellten Predigern”, Königsberg 1834, s. 113–115 — wykaz duchownych
- Lista duchownych z 1873 roku („Nachweisung aller evangelischen Kirchen und Geistlichen in der Provinz Preußen. Im Juli 1873”), dodatek do „Amtliche Mittheilungen” konsystorza w Królewcu, według przepisu w serwisie ahnen-spuren.de, s. 14 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.