Bińcze — poewangelicki kościół (ob. parafialny Świętej Rodziny)
Bärenwalde
- Rok powstania
- 1761
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- człuchowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Bińcze, do 1945 roku Bärenwalde, to wieś w powiecie człuchowskim, lokowana przez Krzyżaków w 1397 roku na 84 włókach przez Stefana von Götzendorfa. Po 1466 roku była wsią szlachecką Rzeczypospolitej i należała do starostwa człuchowskiego aż do 1772 roku. Przed 1945 rokiem wchodziła w skład powiatu człuchowskiego (Kreis Schlochau): do lat 1919–1920 w prowincji Prusy Zachodnie i rejencji kwidzyńskiej, w latach 1920–1938 w prowincji Marchia Graniczna Poznańsko-Zachodniopruska z rejencją w Pile, a od 1 października 1938 roku w prowincji Pomorze. Także po tej zmianie powiat pozostał w rejencji z siedzibą w Pile (Regierungsbezirk Grenzmark Posen-Westpreußen): zaliczyła go do niej ustawa z 21 marca 1938 roku, która w tej części weszła w życie 1 października 1938 roku. Gmina ewangelicka jest tu równie stara jak Reformacja w starostwie. Ksiądz Panske wylicza Bärenwalde wśród dóbr szlacheckich, na których za starosty człuchowskiego Stanisława Latalskiego zakładano zbory luterskie, jak pisze, „na świeżym korzeniu”. Pierwszym znanym z nazwiska duchownym był Joachim Pfefferkorn z Pasewalku, który służył w Bärenwalde, zanim w 1600 roku powołano go do Człuchowa; zgodnie podają to Harnoch i Panske. W zestawieniu szkół pomorskich, które Waschinski ułożył z wizytacji, Bińcze ma przy szesnastym wieku dopisek, że kościół katolicki przeszedł w posiadanie protestantów. Spis dzwonów kościołów ewangelickich Grenzmarku, ogłoszony przez Fritza Mertinata w latach 1941–1942, tuż przed wojenną rekwizycj…
Źródła zewnętrzne
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Kreise Marienwerder (westlich der Weichsel), Schwetz, Konitz, Schlochau, Tuchel, Flatow und Dt. Krone” (Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreussen, z. 4), Danzig 1887 — inwentarz zabytków
- Zabytek.pl (NID) — Bińcze, kościół pw. Świętej Rodziny — rejestr NID
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781 i tabela nr 21; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- T. Ceynowa, „Ewangelickie księgi metrykalne w Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 124 (2025), s. 109–132 — artykuł naukowy (wykaz ksiąg)
- M. Bär, „Der Adel und der adlige Grundbesitz in Polnisch-Preußen zur Zeit der preußischen Besitzergreifung”, Leipzig 1911, nr 355 (s. 15), nr 1241 (s. 103–104) — źródło drukowane
- „Koszalińsko-Kołobrzeskie Wiadomości Diecezjalne”, 1974, nr 2, s. 37–38 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 79 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 2, s. 436; t. 4, s. 1051, 1148, 1152; t. 5, s. 1353; t. 6, s. 1601, 1766 — źródło drukowane
- „Ostpreußische Zeitung” (Królewiec), 8 maja 1853 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Ostpreußische Zeitung” (Królewiec), 10 grudnia 1853 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- L. Rhesa, wykaz duchownych ewangelickich prowincji pruskiej (1834) — wykaz duchownych
- A. Klemp, „Protestanci w dobrach prywatnych w Prusach Królewskich od drugiej połowy XVII do drugiej połowy XVIII wieku”, Gdańsk 1994, s. 136–137, 164 — monografia
- Archiwum Państwowe w Szczecinie, Urząd Wojewódzki Szczeciński, sygn. 65/317/0/5/1295 („Sprawy wyznaniowe”, 1947–1948), k. 571–572 (list ks. Kriegera, administratora parafii rzymskokatolickiej w Uniechowie, do starostwa człuchowskiego, Bińcze, 22 lipca 1948 roku) — archiwalia
- Archiwum Państwowe w Szczecinie, Urząd Wojewódzki Szczeciński, sygn. 65/317/0/5/1295 („Sprawy wyznaniowe”, 1947–1948), k. 511 (pismo starosty powiatowego człuchowskiego z 8 lipca 1948 roku) — archiwalia
- Archiwum Państwowe w Szczecinie, Urząd Wojewódzki Szczeciński, sygn. 65/317/0/5/1295 („Sprawy wyznaniowe”, 1947–1948), k. 579 (pismo Urzędu Wojewódzkiego Szczecińskiego do Ministerstwa Ziem Odzyskanych z 31 sierpnia 1948 roku) — archiwalia
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.