Bożepole Wielkie — kościół ewangelicki
Boschpol
- Rok powstania
- 1637
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Bożepole Wielkie — po niemiecku Groß Boschpol — miało drewniany, szachulcowy kościół ewangelicki, stojący na porośniętym starymi drzewami wzniesieniu na północnym krańcu wsi. Świątynię, wpisaną do rejestru zabytków pod numerem A-803 w 1973 roku, przeniesiono do Kaszubskiego Parku Etnograficznego we Wdzydzach Kiszewskich. Franz Schultz zauważył, że niewielka świątynia z wyglądu przypomina raczej polną kaplicę z czasów katolickich, a dawne katolickie wykazy kościelne nigdy się do niej nie odwoływały; najstarszym jej zabytkiem była figura świętego Piotra z datą 1602 na odwrocie. Zapiski kościoła luzińskiego pod rokiem 1659 notują: „Karczma zwana Borno przy Bożympolu, obecnie zamieniona na wieś szlachecką […] Niedaleko przy tejże karczmie znajdowała się kiedyś kaplica katolicka, w której proboszcz z Luzina kilka razy odprawiał Mszę świętą. Obecnie jest zupełnie obalona, a na jej miejscu zbór sobie wystawili luteranie”. Zbór wzniósł — jak podaje Fankidejski — niejaki Lautosz; proboszczowie z Luzina i z Rozłazina wnieśli przeciw niemu protest do akt sądu lęborskiego. Według ugody z 1693 roku dziedzic Bożegopola Barthold (Barthol) von Lantosch zbudował tu przed laty, w okresie 1637–1658, własny kościół i utrzymywał własnego duchownego; w roku zawarcia ugody uznał to za zbyt wielki ciężar i umówił się z duchownym z Dzięcielca, Jakubem Demetriusem Haasem, że ten będzie odprawiał nabożeństwa w Bożympolu co trzecią niedzielę i w niektóre święta. Wieś należała do ewangelickiej parafii …
Źródła zewnętrzne
- Kościół ewangelicki w Bożympolu Wielkim (dawny) — luter2017.pl [kopia archiwalna 2019-08-21] — kwerenda workflow
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912), s. 276, 278–279, 329–331 — źródło drukowane
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej podług urzędowych akt kościelnych”, Pelplin 1880 — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg i. Pomm., s. 186 i 190 — źródło drukowane
- H. Lemcke, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern”, cz. III, t. II, z. 5: „Die Kreise Bütow und Lauenburg”, Stettin 1911, s. 204 — źródło drukowane
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 245 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 1065, 1067 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1065 — źródło drukowane
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 244–245 — źródło drukowane
- „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 168 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 111 — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 11 czerwca 1887 roku, s. 5 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Ernst Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, część II, Stettin 1912, s. 241–245 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.