Brzeźno Lęborskie — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Piotra i Pawła)

Z Wikipedii (PL)

Brzeźno Lęborskie, przed 1945 rokiem Bresin, wzmiankowane jest już w 1284 roku; leżało w Kreis Lauenburg i. Pom., w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Kiedy książęta pomorscy przyjęli Reformację w 1534 roku, ziemia lęborska uległa luteranizacji — pierwszy predykant pojawił się w Brzeźnie w 1542 roku. Wieś stała się siedzibą samodzielnej parafii ewangelickiej z własnym kościołem; nieliczni katolicy podlegali przed 1945 rokiem parafii w Lęborku. W 1912 roku stanął tu okazały kościół ewangelicki z wieżą wysoką na 36 metrów i trzema dzwonami, uchodzący za największą wiejską świątynię w powiecie. Sama wieś liczyła 165 mieszkańców w 1781 roku i 447 w 1911 roku. W marcu 1945 roku kościół ucierpiał — zniszczono ołtarz, witraże i organy — a po wojnie przejęli go katolicy: poświęcono go pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła 29 czerwca 1946 roku, a parafię rzymskokatolicką erygowano 18 maja 1951 roku. Świątynia jest czynna do dziś. 🔴 Dwie uwagi źródłowe. Po pierwsze, wizytacji z 1583 roku w ogóle tu nie przeprowadzono: przy dekanacie lęborskim zapisano zdanie krótkie i mocne — *„qui non est visitatus ob periculum salutis”*, nie został zwizytowany z powodu niebezpieczeństwa dla życia. Spis wymienia osiem tutejszych kościołów — Lębork, Garczegorze, Brzeźno, Janowice, Białogardę, Łebę, Osieki i Zawołyniec — i przy wszystkich stawia tę samą uwagę: *omnes ab haereticis occupatae*, wszystkie zajęte przez „heretyków”, jak źródło katolickie nazywa tutejszych ewangelików. 🟡 Os…