Brzeźno Lęborskie — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Piotra i Pawła)
Bresin
- Rok powstania
- 1912
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- wejherowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Brzeźno Lęborskie — po niemiecku Bresin — leży dziś w gminie Łęczyce; do 1945 roku należało do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg i. Pom.) w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Dawny kościół ewangelicki wzniesiono w latach 1911–1912 za pastora Arnolda Rohdego: ma wieżę wysoką na 36 metrów i trzy dzwony, a Paul Fischbach, przytaczany w kronice parafialnej, nazwał go największym wiejskim kościołem w powiecie lęborskim. Po wojnie świątynię przejęli katolicy; jest czynnym kościołem parafialnym pod wezwaniem świętych Apostołów Piotra i Pawła, wpisanym do rejestru zabytków pod numerem A-1719 (1 grudnia 2000 roku). Kronika parafialna wiąże z Brzeźnem dokument z 1284 roku, nadanie dla Bożeja, syna Witka; Franz Schultz odnosi jednak ten dokument do Brzyna nad Jeziorem Żarnowieckim i za pierwszą pewną wzmiankę uznaje wykaz kościołów dekanatu lęborskiego biskupstwa włocławskiego z około 1400 roku. Brzeźno było wsią królewską, a tutejszy kościół parafialny nosił wezwanie świętej Małgorzaty. Według księdza Jakuba Fankidejskiego proboszcz miał cztery włóki i ogród przy plebanii, na utrzymanie kościoła zapisano dość znaczną łąkę, a nauczycielowi przypadał półwłóczek i ogród przy szkole; do parafii należały prócz Brzeźna między innymi Kaczewo i Kiszewo. Po przyjęciu Reformacji przez książąt pomorskich w 1534 roku ziemia lęborska stała się luterańska, a Brzeźno miało duchownego ewangelickiego bardzo wcześnie, już w 1542 roku. Ernst Müller otwiera nim listę tutejszych pastorów i nazy…
Źródła zewnętrzne
- M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — Brzeźno Lęborskie — opracowanie regionalne
- Brzeźno Lęborskie — Wikipedia — encyklopedia
- Historia miejscowości i parafii — Brzeźno Lęborskie (brzezno.trim.pl) — audyt workflow
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 XII 1910) — źródło drukowane
- E. Waschinski, „Das kirchliche Bildungswesen in Ermland, Westpreußen und Posen”, t. I, Breslau 1928 (Aneks I: wypisy z wizytacji pomorskich 1649–1781; Aneks II: ewangelickie szkolnictwo wiejskie terytorium gdańskiego) — źródło drukowane (wypisy archiwalne)
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- ks. W. Kujawski, „Repertorium ksiąg wizytacji kanonicznych biskupów kujawsko-pomorskich przechowywanych w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie, cz. I”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 84 (2005) — repertorium archiwalne
- „Documenta quae exstant de cultu religionis catholicae in districtibus Buetoviensi et Leoburgensi saeculo XVII restituto”, zebrał P. Panske, Fontes Towarzystwa Naukowego w Toruniu XV, Toruń 1907–1911 — edycja źródłowa
- „Specification Wie viel in denen Landen Lauenburg und Bütow Gebohren, Getraut und Gestorben sind, Anno 1719”, Sächsische Landesbibliothek — Staats- und Universitätsbibliothek Dresden, sygn. Hist.Pomm.0007, misc. 24; zestawienie K.-D. Kreplina, 2001 — wykaz urzędowy
- H. Lemcke, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Pommern”, cz. III, t. II, z. 5: „Die Kreise Bütow und Lauenburg”, Stettin 1911, s. 204, 205, 207 — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 235 — źródło drukowane
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1049 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 110 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.