Swarożyn — kościół ewangelicki (Schwaroschin)
Schwaroschin
- Rok powstania
- 1894
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- tczewski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Kościół w Swarożynie, wzniesiony w latach 1894–1895 przez tutejszą gminę ewangelicką, stoi przy ulicy Wyzwolenia pod numerem 16 i służy dziś rzymskokatolickiej parafii świętego Andrzeja Boboli. Razem z sąsiednią plebanią (Wyzwolenia 15) wpisano go do rejestru zabytków województwa pomorskiego 24 kwietnia 1990 roku pod numerem A-1308; przy kościele leży dawny cmentarz ewangelicki, ujęty w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Swarożyn, po niemiecku Schwaroschin, to wieś kociewska między Tczewem a Starogardem, w ówczesnym powiecie tczewskim w Prusach Zachodnich. W drugiej połowie dziewiętnastego wieku miała własną stację kolei wschodniej, pocztę i telegraf, gorzelnię, tartak parowy, cegielnię i znaczny handel drzewem, a dawne dobra rycerskie o powierzchni 1336 hektarów dały nazwę swarożyńskiej linii Czapskich. Po majątku został zespół dworsko-parkowy z drugiej połowy dziewiętnastego wieku; ewidencja zabytków wymienia przy ulicy Wyzwolenia 1 dwór, gorzelnię, oborę oraz budynki inwentarski i administracyjno-mieszkalny folwarku. W czasach Reformacji wieś należała do katolickich panów. Ksiądz Jakub Fankidejski pisze, że Swarożyn „w lichych czasach reformacyi bardzo dobrych miał panów”: Andrzej ze Swarożyna podarował w 1566 roku klasztorowi w Pelplinie tysiąc talarów, a Mikołaja Swarożyńskiego wizytacja biskupa Rozrażewskiego z 1583 roku chwali jako „nadzwyczaj gorliwego katolika”. Jedyną córkę Mikołaja pojął za żonę około 1606 roku Jan Czapski z Bąkowa — stąd wzięła się owa linia rodu.…
Źródła zewnętrzne
- kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. św. Andrzeja Boboli — Zabytek.pl — audyt workflow
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XI, hasło Swarożyn — źródło drukowane
- ks. Jakub Fankidejski, „Utracone kościoły i kaplice w dzisiejszej dyecezyi chełmińskiej”, Pelplin 1880 — źródło drukowane
- M. Biskup, A. Tomczak, „Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.”, „Roczniki Towarzystwa Naukowego w Toruniu” 58 (1955), z. 1 — monografia
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. XI, hasło „Swarożyn” — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 223, pozycja 255 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes in Westpreussen”, Danzig 1891, s. 78 — źródło drukowane
- „Westpreussisches Güter-Adressbuch”, Stettin 1903, s. 20 — źródło drukowane
- „Handbuch des Grundbesitzes”, Prusy Zachodnie, 1909, s. 42 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1926 nr 2 poz. 14, pozycja 248 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1927 nr 2 poz. 13, pozycja 131 — źródło drukowane
- Wykaz imienny nieruchomości ziemskich przeznaczonych do przymusowego wykupu, Dz.U. 1933 nr 22 poz. 175, pozycja 12 — źródło drukowane
- „Pomorski Dziennik Wojewódzki” 1930, nr 6 — źródło drukowane
- „Księga adresowa Polski (wraz z w. m. Gdańskiem) dla handlu, przemysłu, rzemiosł i rolnictwa”, Warszawa 1928, s. 1217 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 22 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.