Wałdowo — kościół ewangelicki (Waldow)

Z Wikipedii (PL)

Wałdowo, po niemiecku Waldow, leży nad Wieprzą w gminie Miastko. Przed 1945 rokiem należało do powiatu miasteckiego (Kreis Rummelsburg in Pommern) w rejencji koszalińskiej, w prowincji Pomorze. Wieś lokowano wkrótce po 1558 roku jako ośrodek południowej części dóbr von Puttkamerów i wtedy też stała się siedzibą parafii ewangelickiej, do której należały między innymi Reinwasser, Gründen, Scharnitz i Schidlitz oraz Waldow Ziegelei i Waldower Mühle. Zbór poświadczono już w 1635 roku. 🟡 Ernst Müller wymienia pastora Jakoba Nigrinusa, zwanego też Schwartz, który od około 1630 roku służył w Waldowie, a w 1634 przeszedł do Łupawy — nie jest pewne, czy chodzi o to samo Wałdowo. Sama wieś była mała, parafia zaś rozległa, i widać to w liczbach. Spis z 2 grudnia 1895 roku naliczył w Wałdowie 112 ewangelików i ani jednego katolika, podczas gdy w należącym do tej samej parafii Reinwasser mieszkały 192 osoby wyznania ewangelickiego w gminie wiejskiej i 506 w obwodzie dworskim, a w Kremerbruchu 431 ewangelików i 38 katolików. Zasięg parafii sięgał daleko na południe: Benedykt Reszka przytacza dokument, z którego wynika, że sześć rodzin, razem 29 osób, mieszkających na wybudowaniu Piaszczyny należało właśnie do Wałdowa, oddalonego o jakieś osiem kilometrów od Brzeźna Szlacheckiego. Zachowany kościół, o konstrukcji szachulcowej, wzniesiono w 1716 roku z fundacji rodziny von Massow; ołtarz i chrzcielnica pochodzą z 1717 roku. Z dwóch dzwonów jeden odlano w 1862, drugi zaś, sprowadzony ze Świ…