Bierkowo — dawny kościół ewangelicki (ob. św. Józefa)

Z Wikipedii (PL)

Bierkowo — po niemiecku Birkow — leży jakieś siedem kilometrów na zachód od Słupska i było wsią niemal jednolicie ewangelicką: spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył tu 814 ewangelików i ani jednego katolika, a w 1939 roku wieś liczyła 781 mieszkańców. 📌 Kolejność rzeczy była tu odwrotna, niż się zwykle bywa: najpierw cmentarz, potem parafia, na końcu kościół. Cmentarz założono w 1893 roku przy drodze do Zębowa, na obszarze około 6 700 metrów kwadratowych. Do 1895 roku wieś należała do parafii ewangelickiej w Zębowie i dopiero wtedy się usamodzielniła. Murowany kościół neogotycki konsekrowano zaś dopiero w 1911 roku, pod nadzorem generalnego superintendenta Büchsla ze Szczecina — a więc osiemnaście lat po tym, jak zaczęto tu grzebać zmarłych. Cmentarz jest dziś nieczynny, z zachowanym lapidarium; najstarszym reliktem jest fragment żeliwnego krzyża gospodarza Augusta Rätzkego, zmarłego w 1899 roku. Po 1945 roku ludność niemiecką wysiedlono — transporty odeszły w listopadzie 1945 i w 1947 roku — a kościół przejął Kościół rzymskokatolicki; dziś jest świątynią filialną pod wezwaniem świętego Józefa w parafii Bruskowo Wielkie. 📌 Samo założenie cmentarza jest czytelne do dziś: leży na południe od zabudowań, oparte na rzucie kwadratu, dziś zbliżone do prostokąta, otoczone — jak dawniej — polami uprawnymi, a niewielkie różnice wysokości terenu wyraźnie odcinają jego obszar od otoczenia. *Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Ernst Müller, „Die evangelische…