Objazda — dawny kościół ewangelicki (Wobesde)

Z Wikipedii (PL)

Szachulcowy kościół w Objeździe, po niemiecku Wobesde, zbudowano w 1606 roku, o czym mówi chorągiewka z napisem „Anno 1606”; w XIX wieku świątynię rozbudowano. Jej wieża była punktem nawigacyjnym dla rybaków, widocznym od strony morza i jeziora Gardno. Objazda należała do luterańskiej parafii w Rowach, sięgającej czasów Reformacji; wykaz duchownych Pomorza prowadzi ją w synodzie staromiejskim Słupsk i notuje, że Rowy były wsią po części królewską, po części szlachecką, z majątkiem i gminą Dębina, a Objazda — również z majątkiem i gminą — była jej filiałem. W 1924 roku parafia liczyła 1 308 luteran, z czego 766 w Objeździe, a w 1940 roku wszyscy mieszkańcy wsi deklarowali wyznanie ewangelickie. Spis z 2 grudnia 1895 roku notuje tu 885 ewangelików, ani jednego katolika i 5 Żydów. 📌 Najciekawiej wypada w źródłach to, co działo się tu z językiem. Kaszubskich kazań zaprzestano tu w 1799 roku — tak podaje Tetzner w zestawieniu wygasania kaszubskiego języka kościelnego, gdzie parafia Rowy stoi między Budowem, Nożynem, Skórowem i Damnem (około 1795) a Stojęcinem (1816). Spotykane niekiedy datowanie „około 1830 roku” nie ma wskazanego źródła. Rok 1799 — o pokolenie wcześniej. W niemieckiej liturgii posługiwano się przy tym gwarą dolnoniemiecką. Pod koniec stulecia obraz był już inny: w ankiecie szkolnej zapisano, że nauczyciele kaszubszczyzny nie znają, kaszubskich uczniów nie ma, u wszystkich dzieci językiem ojczystym jest niemiecki, a rodzice nie mogą podtrzymać dawnej mowy, bo sa…