Milejewo — dawny kościół ewangelicki (Trunz)

Z Wikipedii (PL)

Gotycki kościół murowany z cegły wzniesiono w Milejewie pod koniec XIV wieku, na miejscu drewnianej świątyni z połowy tego stulecia. Nosił wezwanie świętego Bartłomieja i w czasach przedreformacyjnych należał do archiprezbiteratu we Fromborku; przywilej z 1320 roku uposażył go czterema włókami, a w latach 1348–1350 wymieniany jest przy nim proboszcz Mikołaj. Gdy w 1856 roku rozbierano stary ołtarz, znaleziono w zamurowanej skrzynce pergamin z zapisem, że 14 lipca 1389 roku biskup warmiński Henryk poświęcił ten ołtarz ku czci Krzyża, Najświętszej Marii Panny, świętego Bartłomieja, świętej Katarzyny oraz wszystkich apostołów i świętych — być może wtedy kościół przebudowano. Po Reformacji, w 1595 roku, parafia stała się luterańska; około 1600 roku wzmiankowany jest tu pastor Martin Bartesius. 🔴 Statystyka Agathona Harnocha z 1890 roku podaje w tym miejscu inne nazwisko i inną datę: ewangelicki proboszcz Martin Bartelius miał być wymieniony jeszcze przed 1595 rokiem. Do 1826 roku patronat nad kościołem sprawowała rada miejska Elbląga, potem król. Wieża z lat osiemdziesiątych XVII wieku zawaliła się w 1857 roku; w połowie XIX wieku przeprowadzono remont kościoła i wzniesiono obecną wieżę w 1860 roku. 🔴 Harnoch datuje te wydarzenia inaczej: wieża z drewnianą nadbudową stanęła w miejsce starszej w 1683 roku, została rozebrana w 1851, a nową, ceglaną, z dachem dwuspadowym postawiono w 1860. Zgodna w obu wersjach jest tylko data ostatnia. Ten sam Harnoch opisuje wnętrze i wielkość …