Szprudowo — dawny kościół (nieistniejący)

Z Wikipedii (PL)

Szprudowo to wieś kociewska w gminie Gniew, w powiecie tczewskim. Tutejszy kościół był filią parafii w Lignowach, pozostawał pod patronatem rządowym i nosił wezwanie świętych Szymona i Judy. Według dawnych akt ufundować go miał zamożny sołtys ze Szprudowa. Świątynia była murowana, kryta dachówką, z wieżą, kruchtą i zakrystią, z czterema dużymi oknami i dwojgiem drzwi. 🔴 Wobec braku środków na naprawę rząd pruski kazał ją rozebrać w 1827 roku; mieszkańcy chcieli postawić w tym miejscu choćby małą kapliczkę, lecz władze świeckie nie pozwoliły. 📌 Przejście tej świątyni w ręce protestantów potwierdza Andrzej Tomczak: w 1583 roku wszystkie parafie dekanatu gniewskiego „wraz ze swymi kościołami filialnymi” były w rękach protestantów, a Szprudowo z kościołem filialnym należało do parafii w Lignowach. 📌 W latach 1686–1687 wizytator zanotował w Szprudowie, filii Lignów, że nie ma tu domu ani gruntu dla nauczyciela katolickiego — jest tylko dla luterańskiego. Tabela szkół, którą Waschinski ułożył z wizytacji, notuje tu szkołę ewangelicką od XVI wieku. 📌 Luterański epizod tej świątyni potwierdza też wizytacja z 1649 roku: zapisano w niej, że kościół w Szprudowie — murowany, z wieżą i zegarem, filia parafii w Lignowach — został „sprofanowany przez innowierców” i odzyskany przez biskupa. Kapłana wtedy nie było, więc nabożeństwo odprawiał co drugi tydzień proboszcz z Lignów, a plebanię zajmował wieśniak. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego (tom XII, 1892) podaje, że w czasie Refo…