Gdańsk — dom modlitwy Braci Morawskich (Brüdergemeine, Johannisgasse 18)

Z Wikipedii (PL)

Przy Johannisgasse 18, dzisiejszej ulicy Świętojańskiej, miała swój dom modlitwy ewangelicka wspólnota Braci Morawskich, po niemiecku Brüdergemeine — ta sama, którą w Herrnhut odnowił hrabia Zinzendorf. W Gdańsku nie tworzyła osobnego Kościoła: zbierała wiernych różnych wyznań ewangelickich w małe kręgi modlitwy i nauki, nie odciągając ich od własnych parafii, tak że Kościół krajowy przyjmował jej pracę jako pomoc. Początki gdańskiej wspólnoty sięgają czasów Zinzendorfa. Jak podaje Stanisław Salmonowicz, radykalny, ludowy pietyzm był wówczas w Gdańsku surowo tępiony: w 1735 roku osadzono w więzieniu dziewięciu członków pietystycznego konwentyklu, a w 1744 roku samego Zinzendorfa, który przybył do Gdańska z wizytą, zmuszono do opuszczenia miasta. W raporcie z 4 kwietnia 1745 roku pastor Cosack z kościoła świętej Katarzyny donosił, że „pewni ludzie pod pozorem budowania się” urządzają tajne zebrania, na które przychodzą zwłaszcza kobiety, służące i czeladź, a Pismo objaśnia im szczotkarz; wspólnota nie odłączała się od Kościoła, ale rada miasta zebrania zakazała. W połowie XIX wieku pracę podjęto na nowo. Dom przy Johannisgasse 18 kupiono w 1870 roku, po przebudowie oddano do użytku w 1871 roku, a w 1913 roku gruntownie go przebudowano. W 1910 roku duchownym był Ernst Hanke, przedstawiciel Jednoty Braterskiej w Niemczech na Prusy Zachodnie; w każdą niedzielę wieczorem głoszono kazanie, a we wtorki odbywały się godziny biblijne. Wcześniej, według księgi adresowej z 1897 roku, d…