5.7. Nowy porządek — efemeryda rewolucji

5.7. Nowy porządek — efemeryda rewolucji

Po obaleniu starej rady miejskiej władzę przejęła nowa rada, zdominowana przez przedstawicieli pospólstwa i zwolenników reformacji. Wprowadzono natychmiast nowy porządek kościelny, który realizował postulaty Artickelbriefu:

• Łacina została zakazana w liturgii — nabożeństwa miały być odprawiane wyłącznie po niemiecku.
• Komunia pod dwiema postaciami stała się normą.
• Celibat duchownych został zniesiony — księżom i zakonnikom pozwolono się żenić.
• Klasztory rozwiązano, a ich budynki przekazano na cele publiczne: szpitale, szkoły, spichrze.
• Zasoby broni przechowywane w ratuszu rozdzielono wśród pospólstwa — co zaniepokoiło nie tylko zamożnych mieszczan, ale nawet umiarkowanych rzemieślników.

Kościół Mariacki — największa i najwspanialsza świątynia miasta — stał się areną dramatycznego konfliktu. Alexander Svenichen, dotychczasowy kaznodzieja przy kościele Mariackim, zwolennik umiarkowanych reform, został 22 stycznia 1525 roku odsunięty od ambony. Na jego miejsce stanęli radykalni kaznodzieje luterańscy, którzy głosili konieczność całkowitego zerwania z katolicyzmem.

Na krótko — zaledwie na kilka miesięcy — Gdańsk stał się miastem w pełni protestanckim, rządzonym przez radę ludową, w którym katolicyzm został faktycznie zdelegalizowany. Była to sytuacja bez precedensu w mieście podlegającym katolickiemu królowi polskiemu.