Powiat człuchowski

Kreis Schlochau

Dawny powiat: Kreis Schlochau
Obiektów w atlasie: 111 (21 kościoły i zbory, 90 cmentarzy)
Kościoły po 1945: 12 przejętych przez katolików
Szczególny rys: pogranicze katolicko-ewangelickie Borów Tucholskich

Powiat człuchowski to dawny Kreis Schlochau, o szczególnie zmiennej przynależności: do 1920 w Prusach Zachodnich, w latach 1922–1938 w Marchii Granicznej Poznańsko-Zachodniopruskiej, a od 1938 w prowincji Pomorze. To historyczne pogranicze — dawne starostwo człuchowskie należało do Rzeczypospolitej aż do 1772 roku.

Wyznaniowo region był mieszany. Miasta — Człuchów, Czarne (Hammerstein) i Debrzno (Preußisch Friedland) — miały silne gminy ewangelickie, podobnie jak wiele wsi kolonizacyjnych w Borach Tucholskich; obok nich żyła ludność katolicka. Po 1945 ewangelickie dziedzictwo — kościoły i liczne wiejskie cmentarze — w większości opustoszało lub zmieniło wyznanie.

Warto zobaczyć

Zobacz wszystkie 111 obiektów powiatu Otwórz w katalogu →

Profil zestawiono z danych atlasu (liczby obiektów i ich losów po 1945) oraz z ustalonej wiedzy o dziejach regionu. Szczegółowe źródła podano przy poszczególnych obiektach. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.