Gdańsk, Gdynia i Sopot

Gdańsk był przez stulecia jednym z najważniejszych ośrodków protestantyzmu w tej części Europy. Bogaty, wielonarodowy port przyjął reformację w XVI wieku i przez ponad trzysta lat pozostawał miastem w większości ewangelickim. Kościoły Głównego i Starego Miasta — z potężną bazyliką Mariacką na czele — służyły przez wieki luteranom; obok nich żyli katolicy, mennonici, kalwiniści, Żydzi i przybysze z całej Europy. To tutaj biło serce ewangelickiego Pomorza.

Sopot i Gdynia dołączyły do tego obrazu później. W kurortowym Sopocie stanęły okazałe kościoły ewangelickie — neogotycki kościół Zbawiciela (Erlöserkirche) i kościół Pokoju. Gdynia, zbudowana niemal od zera po 1926 roku, miała młodą, ale prężną wspólnotę ewangelicką. Po 1945 większość świątyń, jak w całym regionie, przejął Kościół katolicki.

Trójmiasto różni się jednak od reszty Pomorza jedną rzeczą: tu ewangelicka obecność nie wygasła. Żywą wspólnotę utrzymuje dziś Parafia Ewangelicko-Augsburska Gdańsk-Gdynia-Sopot — największa na Pomorzu Gdańskim, z kościołami w trzech miastach. To ona sprawia, że dziedzictwo, o którym opowiada ten atlas, nie jest tu wyłącznie pamięcią o przeszłości, lecz także częścią teraźniejszości.