Gdańsk-Wrzeszcz — cmentarz ewangelicki parafii Świętej Trójcy (Dreifaltigkeitsfriedhof)
Dreifaltigkeitsfriedhof (Evangelischer Friedhof der St.-Trinitatis-Gemeinde)
- Rok powstania
- 1867
- Zniszczony / zamknięty
- 1946
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki (luterański) parafii przy kościele świętej Trójcy, po niemiecku Dreifaltigkeitsfriedhof, założono w latach 1867–1869 po południowo-zachodniej stronie Wielkiej Alei (Große Allee, dziś aleja Zwycięstwa) we Wrzeszczu, między dzisiejszymi ulicami Smoluchowskiego a Skłodowskiej-Curie. Miał kształt nieregularnego czworoboku o powierzchni 2,64 hektara, podzielonego prostopadłymi alejkami; plan opracował ogrodnik Friedrich Raabe. Nowy cmentarz był częścią rozległego kompleksu cmentarzy wyznaniowych ciągnących się wzdłuż alei — Wielka Aleja, wytyczona w latach 1768–1770, figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-411 z 23 lutego 1967 roku. Według Anny Krüger i zeszytu „Gdańskie Miniatury” był to pierwszy cmentarz założony przy Wielkiej Alei, w 1867 roku. Monografia kościoła świętej Trójcy, wydana w 1901 roku przez P. Th. Schmidta, podaje, że cmentarz poświęcił uroczyście pastor Blech 16 września 1867 roku, a nad bramą umieszczono słowa z Objawienia Jana (14,13): „Selig sind die Todten, die in dem Herrn sterben” („Błogosławieni umarli, którzy w Panu umierają”). W 1899 roku parafia dokupiła grunt pod jego powiększenie; po powiększeniu cały cmentarz miał według Schmidta około 31 000 metrów kwadratowych, czyli około 3,1 hektara. Stały na nim wtedy murowana kostnica, parterowy murowany dom zarządcy cmentarza z 1867 roku, dwie studnie i trzy murowane kaplice grobowe: Wernera, Woluntarskiego i Rotgängera. Według Klaudiusza Grabowskiego (2024) w aktach Urzędu Policji Bud…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Kwerenda własna atlasu — kwerenda własna
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
- cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- „Zielone miasto. Wielka Aleja — lipa”, Gdańskie Miniatury 06/2018, Instytut Kultury Miejskiej — opracowanie popularnonaukowe
- A. Krüger, „Cmentarze przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867–1945. Studium z dziejów kultury funeralnej”, słowo/obraz terytoria, 2021, Wstęp — monografia
- A. Krüger, „Z dziejów cmentarzy przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867–1945”, wykład, 30 października 2019 roku (nagranie WMG) — wykład (nagranie wideo)
- Handbuch für die Evangelischen in Danzig, Danzig 1919, s. 63 — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte…”, Danzig 1910, s. 67 — źródło drukowane
- „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 216 — źródło drukowane
- „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku” 1957, nr 4, poz. 46 — źródło drukowane
- P. Th. Schmidt, „Die St. Trinitatis-Kirche zu Danzig nach Vergangenheit und Gegenwart”, Danzig 1901, s. 70 — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte” 1914, cz. III, s. 80 (spis domów, Große Allee) — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte” 1918, cz. III, s. 75 (spis domów, Große Allee) — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 18 — źródło drukowane
- K. Grabowski, „Cmentarze Gdańska (1945–2015) — omówienie rozprawy doktorskiej”, „Gdański Notatnik Historyczny” 3 (2024), s. 170–171 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.