Gdańsk-Aniołki — zjednoczony cmentarz trzech parafii ewangelickich, z częścią mennonicką
Vereinigte Kirchhöfe
- Zniszczony / zamknięty
- 1946
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- mennonicka
Z Wikipedii (PL)
Po północno-wschodniej stronie Wielkiej Alei (Große Allee, dziś aleja Zwycięstwa) we Wrzeszczu leżał zespół cmentarzy protestanckich, po niemiecku Vereinigte Kirchhöfe von St. Bartholomäi, St. Johannes, St. Petri und Pauli. Była to wspólna nekropolia trzech gdańskich parafii: luterańskich świętego Jana i świętego Bartłomieja oraz ewangelicko-reformowanej (kalwińskiej) świętych Piotra i Pawła, której świątynia była głównym kościołem gdańskich kalwinów w latach 1590–1945. Do nekropolii przylegał cmentarz mennonitów. Według prof. Edmunda Kizika miejsce to przyznano zjednoczonej gminie mennonickiej, gdy utraciła dawne miejsce pochówków na Zaroślaku. Założenie z lat 1867–1869 zajmowało około 8,75 hektara i miało charakterystyczne centralne rondo alejek. Administracyjnie należało do Gdańska (Danzig, Prusy Zachodnie, po 1920 roku Wolne Miasto Gdańsk). Według spisu ksiąg kościelnych, który Bär ogłosił w 1908 roku, metryki świętego Jana zaczynają się w 1602 roku, świętego Bartłomieja w 1669, a świętych Piotra i Pawła w 1573. W zakrystii kościoła świętego Bartłomieja wisiały ponadto dwie tablice z roczną liczbą komunikantów od 1590 roku, a do parafii świętych Piotra i Pawła, jedynego zboru reformowanego wśród nich, weszła w 1813 roku gdańska gmina francuska. Około 1890 roku Harnoch zapisał przy parafii świętego Jana, że cmentarz w mieście jest przepełniony, a poza miastem parafia ma cmentarz o powierzchni 34 mórg. Według tego samego zapisu cmentarz ten należał również do parafii święt…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Kwerenda własna atlasu — kwerenda własna
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
- cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- „Zielone miasto. Wielka Aleja — lipa”, Gdańskie Miniatury 06/2018, Instytut Kultury Miejskiej — opracowanie popularnonaukowe
- Prof. Edmund Kizik (Instytut Historii PAN) — korespondencja z autorem atlasu, 1–2 października 2026 — informacja badacza
- „Neues Adreßbuch für Danzig und die städtischen Vororte…”, Danzig 1910, s. 67 — źródło drukowane
- „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 215 — źródło drukowane
- „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Gdańsku” 1956, nr 1, poz. 10, s. 4 — źródło drukowane
- H. G. Mannhardt, „Die Danziger Mennonitengemeinde. Ihre Entstehung und ihre Geschichte von 1569–1919”, Gdańsk 1919, s. 186 — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte” 1914, cz. III, s. 80 (spis domów, Große Allee) — źródło drukowane
- „Neues Adreßbuch für Danzig und seine Vororte” 1918, cz. III, s. 75 (spis domów, Große Allee) — źródło drukowane
- „Tägliche Rundschau” (Berlin), 23 kwietnia 1910 roku, s. 12 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- K. Grabowski, „Cmentarze Gdańska (1945–2015) — omówienie rozprawy doktorskiej”, „Gdański Notatnik Historyczny” 3 (2024), s. 165–166 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.